ฝีดาษ (Smallpox)

ทบทวนบทความโดย | โดย

เผยแพร่วันที่ กรกฎาคม 14, 2020 . เวลาในการอ่าน
Share now

หากคุณลองสังเกตตนเองว่าร่างกายคุณเริ่มมีไข้สูง มีตุ่มหนองตามร่างกาย และเกิดอาการปวดเมื่อยตามตัวเป็นอย่างมากเมื่อใด โปรดอย่าปล่อยทิ้งเอาไว้ ควรสำรวจอาการตนเองและรีบเร่งรักษา หรืออาจเข้ารับคำปรึกษาจากคุณหมอโดยด่วน เพราะคุณอาจมีความเสี่ยงเป็น ฝีดาษ (Smallpox) ได้

คำจำกัดความ 

ฝีดาษ (Smallpox) คืออะไร

ฝีดาษ (Smallpox) ถือว่าเป็นโรคติดต่อร้ายแรง ที่เกิดจาก เชื้อไวรัสวาริโอลา (Variola Virus) เมื่อคุณได้รับเชื้อนี้เข้าไปภายในร่างกายแล้ว อาจก่อให้เกิดมีไข้สูง ตุ่มหนองขึ้นตามผิวหนัง พร้อมทั้งกับความเจ็บปวด บางกรณีนั้นอาจนำพาไปสู่การเสียชีวิตได้

โรคฝีดาษ ได้คร่าชีวิตของผู้คนมาแล้วหลายรายทั่วโลก แต่แพทย์ชาวอังกฤษ นามว่า เอ็ดเวิร์ด เจนเนอร์ (Edward Jenner) ได้ทำการคิดค้นวัคซีนในปีค.ศ. 1796 ขึ้น และได้พัฒนาทดลองเพิ่มเติมต่อมาอย่างไม่หยุดยั้ง ซึ่งการฉีดวัคซีนนี้ถูกยอมรับอย่างกว้างขวาง จึงทำให้แพทย์ หรือหน่วยงานอื่น ๆ เริ่มเข้ามาสนใจ นำไปพัฒนาต่อยอดจนมาเป็นวัคซีนที่ผลิตมาจากไวรัส Vaccinia ในปัจจุบัน

อัปเดตข่าวสารสุขภาพติดตามไลน์ Hello คุณหมอ

ถึงอย่างไรในการรับวัคซีนจำเป็นต้องมีการตรวจสุขภาพร่างกายอย่างละเอียด เพราะวัคซีนชนิดนี้อาจส่งผลข้างเคียงรุนแรงแก่ร่างกายของผู้ป่วยได้ในบางคน และบางครั้งอาจจำเป็นต้องผ่านการวินิจฉัย และรักษาตามอาการที่ผู้ป่วยประสบเพียงเท่านั้น

อาการ

อาการของ ฝีดาษ

เมื่อเชื้อไวรัสวาริโอลา (Variola Virus) เข้าสู่ร่างกายของคุณ มันมักจะไม่สร้างปฏิกิริยาที่ทำให้คุณแสดงอาการออกมาในทันที โดยไวรัสชนิดนี้มีระยะการฟักตัวอยู่ที่ 10-14 วัน หรือบางคนอาจนานถึง 17 วัน กว่าจะแสดงอาการแรกเริ่ม เหล่านี้ออกมา

  • ไข้ขึ้นสูง
  • รู้สึกครั่วเนื้อครั่วตัว หนาวสั่น
  • ปวดศีรษะ อาเจียน
  • รู้สึกอ่อนเพลียตลอดเวลา
  • ปวดเมื่อยตามตัว โดยเฉพาะบริเวณหลังอย่างรุนแรง

อาการข้างต้นที่กล่าวมาอาจหายไปเองภายใน 2-3 วันเหมือนดั่งเป็นไข้หวัดปกติ หรือบางรายอาจมีผดผื่นแดง ตุ่มหนองใส ๆ ขึ้นบริเวณใบหน้า ลำตัว จนทิ้งร่องรอยแผลเป็นไว้อย่างมากมายเลยทีเดียว

สาเหตุ

สาเหตุของการเกิด ฝีดาษ

สาเหตุส่วนใหญ่ขอ งโรคฝีดาษ อาจติดต่อมาได้จากคนสู่คน ผ่านการจาม ไอ หรือพูดคุยระยะประชิด  รวมถึงการผ่านการสัมผัสจากเสื้อผ้า และวัตถุรอบตัวที่ผู้ป่วยได้สัมผัสมาก่อนหน้าคุณ รวมทั้งเชื้อที่ล่องลอยอยู่ในอากาศตามสถานที่ที่มีห้องในลักษณะปิด ซึ่งเชื้อนี้อาจเข้าไปในช่องทางเดินหายใจ ทำลายสุขภาพของคุณจนเกิดการล้มป่วยขึ้นตามระยะการฟักตัว

ปัจจัยเสี่ยง

ปัจจัยเสี่ยงของฝีดาษ

เนื่องจากเราจำเป็นต้องอาศํยอยู่ในสภาพแวดล้อมที่มีผู้คนพลุกพล่านอยู่จำนวนมาก ดังนั้นปัจจัยเสี่ยงที่อาจทำให้ โรคฝีดาษ ติดต่อมาสู่เราได้ คือการสัมผัส หรือใกล้ชิดกับผู้ที่มีเชื้อวาริโอลาไวรัส อยู่ในตัว ทางที่ดีคุณจึงควรเว้นระยะห่าง หรือสวมอุปกรณ์ป้องกันเมื่ออยู่ในสถานที่ที่ผู้คนแออัด เพื่อเป็นการลดความเสี่ยงของโรคติดต่อนี้ลง

การวินิจฉัยและการรักษา

ข้อมูลในที่นี้ไม่มีเจตนาให้ใช้ทดแทนคำแนะนำทางการแพทย์ ควรปรึกษาแพทย์ทุกครั้งเพื่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติม

การวินิจฉัยฝีดาษ

เบื้องต้นแพทย์อาจตรวจสอบถึงประวัติสุขภาพของผู้ป่วยอย่างละเอียดเสียก่อนว่ามีโรคอื่น ๆ แทรกซ้อนอีกหรือไม่ จากนั้นแพทย์จึงจะสามารถทำการวินิจฉัยในขั้นตอนถัดไป ดังนี้

  • แพทย์อาจใช้อุปกรณ์บางอย่างล้วงไปในลำคอ เพื่อตรวจสอบตุ่มใส ที่อาจเกิดขึ้นได้ภายในช่องปาก สำหรับผู้ที่ถูกจัดอยู่ในเกณฑ์ของโรคฝีดาษแล้ว แพทย์จำเป็นต้องทำการเจาะของเหลวบริเวณเอวไปตรวจในห้องปฏิบัติการอีกครั้ง
  • ทำการแยกตรวจสอบเชื้อไวรับที่ได้รับมาในห้องปฏิบัติการทางชีวภาพ เพื่อให้แน่ชัดว่าเป็นเชื้อไวรัสชนิดใด มีไวรัสชนิดอื่นปะปนหรือไม่ เป็นต้น
  • เพาะเลี้ยงเชื้อไวรัสในหลอดทดลองตามกระบวนการ ปฏิกิริยาลูกโซ่พอลิเมอเรส (Polymerase chain reaction ; PCR) และ การตรวจแบบ Enzyme-Linked Immunoabsorbent Assay (ELISA) เพื่อรอดูการพัฒนาของเชื้อไวรัส และวิเคราะห์ดีเอ็นเอของผู้ป่วยร่วม ซึ่งอาจเป็นขั้นตอนสุดท้ายที่จำสามารถทำให้แพทย์ผู้เชี่ยวชาญค้นหาวิธีที่เหมาะสมในการรักษาได้

การรักษาฝีดาษ

ปัจจุบันยังไม่มีการค้นพบการรักษา โรคฝีดาษ ให้หายขาด มีเพียงแต่วัคซีนที่ฉีดป้องกันมิให้โรคฝีดาษเกิดขึ้นได้กับคุณ ซึ่งสามารถรับการเข้าฉีดได้ตั้งแต่ยังอยู่ในวัยเยาว์ตามเกณฑ์อายุที่แพทย์กำหนด

แต่ถึงอย่างไรทางการแพทย์อาจช่วยรักษาอาการที่เกิดขึ้นให้บรรเทาลงได้ โดยการใช้ยาปฏิชีวนะเข้าไปช่วยลดอาการติดเชื้อแบคทีเรียบริเวณผิวหนัง หรืออาการปวดเมื่อยตามร่างกาย ปวดศีรษะ อาเจียนได้ เป็นต้น

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตัวเอง

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตัวเองเพื่อรับมือกับฝีดาษ

  • อยู่ให้ห่างจากผู้ป่วย โรคฝีดาษ หรือผู้ที่มีอาการป่วยอื่น ๆ ที่เราไม่สามารถรับรู้ได้ เพื่อป้องกันการรับละอองเชื้อไวรัสจากการไอ จาม เข้าสู่ร่างกายคุณ
  • ทำการฉีดวัคซีนป้องกันโดยสามารปรึกษาได้จากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
  • สวมอุปกรณ์ป้องกันมิให้ตนเองได้รับเชื้อ เมื่อต้องอยู่ในสถานที่ผู้คนแออัด เช่น สวมถุงมือ หน้ากากอนามัย
  • ฝึกการสร้างสุขลักษณะอนามัยให้แก่ตนเอง เช่น ล้างมือด้วยสบู่ให้สะอาดหลังจากสัมผัสกับผู้คน หรือวัตถุรอบตัวก่อนนำมือหยิบจับอาหาร เป็นต้น
  • พกเจลล้างมือแอลกอฮอล์ขนาดพกพาติดตัวสม่ำเสมอ

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

อัปเดตข่าวสารสุขภาพติดตามไลน์ Hello คุณหมอ
บทความนี้มีประโยชน์ต่อคุณหรือไม่
happy unhappy

บทความนี้ก็น่าสนใจเหมือนกัน

กาฬโรค (Plague)

กาฬโรค (plague) คือโรคติดต่อร้ายแรง ที่เกิดขึ้นจากการติดเชื้อแบคทีเรีย สามารถติดต่อได้จากคนสู่คน เคยเกิดเหตุระบาดของกาฬโรคครั้งใหญ่ ที่เรียกว่า กาฬมรณะ

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย พลอย วงษ์วิไล
โรค ก-ฮ, สุขภาพ ก-ฮ กรกฎาคม 10, 2020 . เวลาในการอ่าน

แค่หายใจก็ติดแล้ว นักวิทยาศาสตร์ชี้ โควิด-19 อาจจะติดต่อสู่กันได้ เพียงแค่คุณหายใจ

เชื้อโควิด-19 สามารถติดสู่ผู้อื่นได้ ผ่านทางละอองฝอย เช่น การไอหรือจาม แต่ล่าสุด นักวิจัยบางรายได้ตั้งข้อสงสัยว่า โควิด-19 อาจ ติดต่อกันผ่านทางการหายใจ

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย พลอย วงษ์วิไล
Coronavirus, COVID-19 เมษายน 7, 2020 . เวลาในการอ่าน

ไข้ลาสซา หนึ่งในโรคที่มาจากสัตว์ อาจนำไปสู่การเจ็บป่วย

ไข้ลาสซา (Lassa fever) เป็นเชื้อไวรัสชนิดหนึ่งที่พบได้มากที่สุดในร่างกายของสัตว์ฟันแทะ เช่น หนู ซึ่งถูกค้นพบเป็นครั้งแรกในปี 1969 ประเทศไนจีเรีย

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย panyapat Aiemsin

เรียนรู้ศัพท์เกี่ยวกับ การระบาดของโรค (Outbreak/Epidemic/Pandemic) ในยุคเชื้อโรค (เกือบ) ครองเมือง

โรคระบาดเกือบจะครองเมือง เราเลยอยากชวนคุณมาเรียนรู้ศัพท์เกี่ยวกับ การระบาดของโรค ทั้ง Outbreak Epidemic และ Pandemic พร้อมวิธีป้องกันการแพร่ระบาดที่คุณทำได้

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย เนตรนภา ปะวะคัง
รู้หรือไม่, COVID-19, สุขภาพชีวิตที่ดี มีนาคม 2, 2020 . เวลาในการอ่าน

บทความแนะนำ

เชื้อบรูเซลลา-โรคบรูเซลโลซิส

ระวัง! เชื้อบรูเซลลา แบคทีเรียตัวใหม่ที่รั่วไหล จากห้องปฏิบัติการในจีน

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย panyapat Aiemsin
เผยแพร่วันที่ ตุลาคม 1, 2020 . เวลาในการอ่าน
โรคเหงาหลับ-โรคเขตร้อน-แมลงวัน

โรคเหงาหลับ (Sleeping sickness) โรคเขตร้อนอันตราย ที่แฝงมาพร้อมกับแมลงวัน

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย พลอย วงษ์วิไล
เผยแพร่วันที่ กันยายน 11, 2020 . เวลาในการอ่าน
วิธีการทำความสะอาดหน้ากากผ้า-อย่างปลอดภัย

วิธีการ ทำความสะอาดหน้ากากผ้า อย่างปลอดภัย ไร้กังวลเชื้อโรค

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย พลอย วงษ์วิไล
เผยแพร่วันที่ สิงหาคม 10, 2020 . เวลาในการอ่าน
กาฬโรคปอด-pneumonic-plague

กาฬโรคปอด (Pneumonic Plague)

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย ชลธิชา จันทร์วิบูลย์
เผยแพร่วันที่ กรกฎาคม 10, 2020 . เวลาในการอ่าน