อาการเบาหวานขึ้นสูง สาเหตุ และวิธีป้องกัน

    อาการเบาหวานขึ้นสูง สาเหตุ และวิธีป้องกัน

    อาการเบาหวานขึ้นสูง คือ ภาวะน้ำตาลในเลือดสูงที่อาจเกิดจากหลายสาเหตุ เช่น พฤติกรรมการรับประทานอาหารไม่ดี ขาดการออกกำลังกาย และไม่ปฏิบัติตามแผนการรักษาของคุณหมอ ซึ่งจำเป็นต้องลดระดับน้ำตาลในเลือดให้อยู่ในเกณฑ์ปกติอย่างรวดเร็ว เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อน ที่อาจนำไปสู่การเสียชีวิตได้

    อาการเบาหวานขึ้นสูง คืออะไร

    อาการเบาหวานขึ้นสูง คือ ภาวะน้ำตาลในเลือดสูงเกินกว่า 126-200 มิลลิกรัม/เดซิลิตร โดยสังเกตได้จากอาการปัสสาวะบ่อย กระหายน้ำบ่อย มองเห็นเป็นภาพซ้อน รู้สึกอ่อนเพลียและเหนื่อยล้า หากปล่อยให้ระดับน้ำตาลสูงต่อเนื่องเป็นเวลานานโดยไม่รับการรักษาหรือควบคุมน้ำตาลในเลือดให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ อาจส่งผลให้มีอาการคลื่นไส้ อาเจียน หายใจถี่ ลมหายใจมีกลิ่นคล้ายผลไม้ ปวดท้อง และหมดสติได้

    อันตรายจากอาการเบาหวานขึ้นสูง

    อาการเบาหวานขึ้นสูง หากไม่ได้รับการรักษา อาจเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดภาวะแทรกซ้อน ดังต่อไปนี้

    • โรคหัวใจและหลอดเลือด
    • เส้นประสาทเสียหาย
    • ไตวาย
    • ต้อหิน
    • ต้อกระจก
    • มองเห็นเป็นภาพซ้อน
    • ผิวหนังติดเชื้อ
    • ภาวะครรภ์เป็นพิษ
    • การแท้งบุตร

    นอกจากนี้ ยังอาจนำไปสู่ภาวะเลือดเป็นกรด (Diabetic ketoacidosis: DKA) ซึ่งเป็นภาวะแทรกซ้อนของโรคเบาหวานที่อันตรายที่สุด เกิดจากการที่ร่างกายไม่สามารถนำน้ำตาลในเลือดไปใช้เป็นพลังงานได้อย่างเต็มที่ ร่างกายจึงเผาผลาญไขมันเพื่อนำไปใช้เป็นพลังงานแทน กระบวนการนี้จะทำให้เกิดคีโตน (Ketones) ซึ่งเป็นสารชนิดหนึ่งที่ออกฤทธิ์เป็นกรดสะสมอยู่ในกระแสเลือดมากและส่งผลกระทบต่อระบบการทำงานของอวัยวะส่วนต่าง ๆ และอาจนำไปสู่การเสียชีวิตได้

    สาเหตุของอาการเบาหวานขึ้นสูง

    สาเหตุของอาการเบาหวานขึ้นสูงเกิดจากการที่ร่างกายมีอินซูลินไม่เพียงพอต่อความต้องการหรือร่างกายมีภาวะดื้ออินซูลิน ทำให้ไม่สามารถเปลี่ยนน้ำตาลในเลือดให้กลายเป็นพลังงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ส่งผลให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูง

    สำหรับสตรีตั้งครรภ์ที่มีอาการเบาหวานขึ้นสูง อาจเกิดจากการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนในช่วงตั้งครรภ์ ที่ทำให้ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ยาก จนส่งผลให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูง

    ปัจจัยที่อาจเพิ่มความเสี่ยงทำให้เกิดอาการเบาหวานขึ้นสูง มีดังนี้

    • ขาดการออกกำลังกาย เพราะการออกกำลังกายอาจช่วยกระตุ้นการผลิตอินซูลินและอาจช่วยเพิ่มความไวต่ออินซูลินได้
    • การรับประทานอาหารที่มีคาร์โบไฮเดรตสูง เช่น ขนมปังขาว ข้าวขาว พาสต้า ขนมหวาน
    • ไม่ปฏิบัติตามแผนการรักษาโรคเบาหวาน เช่น ลืมรับประทานยารักษาเบาหวาน ไม่ใช้อินซูลินตามกำหนด
    • มีความเครียดสูง เพราะอาจกระตุ้นการผลิตฮอร์โมนคอร์ติซอล (Cortisol) ซึ่งเป็นฮอร์โมนความเครียดที่อาจลดประสิทธิภาพการทำงานของอินซูลิน
    • ยาบางชนิด เช่น ยาสเตียรอยด์ ยากดภูมิคุ้มกัน ยาขับปัสสาวะ เพราะอาจขัดขวางการผลิตอินซูลิน ส่งผลให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูง

    วิธีป้องกันอาการเบาหวานขึ้นสูง

    วิธีป้องกันอาการเบาหวานขึ้นสูง อาจทำได้ดังนี้

    • เลือกรับประทานอาหารที่มีไขมันดี แคลอรี่ต่ำ และใยอาหารสูง เช่น ถั่วลิสง มะเขือเทศ ผักใบเขียว ขนมปังโฮลวีต ปลาแซลมอน ปลาทูน่า อัลมอนด์ เพื่อช่วยชะลอการดูดซึมน้ำตาล และลดระดับน้ำตาลในเลือด ป้องกันอาการเบาหวานขึ้นสูง
    • หลีกเลี่ยงการรับประทานอาหารที่มีไขมันไม่ดี น้ำตาลและแป้งสูง เช่น อาหารทอด ขนมหวาน น้ำผลไม้ที่เติมน้ำตาล น้ำอัดลม อาหารแปรรูป เครื่องดื่มแอลกอฮอล์
    • ออกกำลังกายอย่างน้อย 30 นาที เป็นเวลา 5 วัน/สัปดาห์ หรือ 150 นาที/สัปดาห์ เช่น วิ่งเหยาะ เดินเร็ว ว่ายน้ำ ปั่นจักรยาน โยคะ เต้นแอโรบิค เพื่อช่วยกระตุ้นการผลิตอินซูลิน เพิ่มความไวต่ออินซูลิน และลดระดับน้ำตาลในเลือด
    • ปฏิบัติตามแผนการรักษาโรคเบาหวานของคุณหมออย่างเคร่งครัด เช่น การใช้ยารักษาเบาหวาน การใช้อินซูลิน หากกังวลว่าตนเองจะลืมรับประทานยาหรือฉีดอินซูลิน ควรตั้งเวลาแจ้งเตือนไว้ในแต่ละวัน
    • ตรวจน้ำตาลในเลือดเป็นประจำ และควรจดบันทึกค่าน้ำตาลในเลือดรวมถึงช่วงเวลาที่ตรวจ เพื่อนำข้อมูลไปแจ้งให้คุณหมอทราบเมื่อถึงการนัดหมายตรวจสุขภาพในครั้งถัดไป

    Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

    แหล่งที่มา

    Diabetes. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/diabetes/symptoms-causes/syc-20371444.Accessed October 06, 2022

    Hyperglycaemia (high blood sugar). https://www.nhs.uk/conditions/high-blood-sugar-hyperglycaemia/.Accessed October 06, 2022

    Hyperglycemia in diabetes. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/hyperglycemia/symptoms-causes/syc-20373631.Accessed October 06, 2022

    Early Signs and Symptoms of Diabetes. https://www.webmd.com/diabetes/guide/understanding-diabetes-symptoms.Accessed October 06, 2022

    Diabetes prevention: 5 tips for taking control. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/type-2-diabetes/in-depth/diabetes-prevention/art-20047639.Accessed October 06, 2022

    How to Prevent Diabetes. https://medlineplus.gov/howtopreventdiabetes.html.Accessed October 06, 2022

    รูปของผู้เขียนbadge
    เขียนโดย ปัญญพัฒน์ เอี่ยมสิน แก้ไขล่าสุด 5 วันก่อน
    ตรวจสอบข้อมูลทางการแพทย์โดย แพทย์หญิงบุรัสกร ทวีบูรณ์