คุณมีข้อกังวลอะไร

close
ไม่ถูกต้อง
เข้าใจยาก
อื่น ๆ

หรือ คัดลอกลิงก์

ใหม่

ลูกดิ้นตอนกี่เดือน และวิธีนับการดิ้นของลูก

ลูกดิ้นตอนกี่เดือน และวิธีนับการดิ้นของลูก

ลูกดิ้นตอนกี่เดือน เป็นคำถามที่คุณแม่มือใหม่อยากรู้มากที่สุด เพราะนอกจากจะต้องการสัมผัสถึงการเคลื่อนไหวของลูกน้อยในครรภ์แล้ว การดิ้นของลูกยังนับเป็นการแสดงออกถึงพัฒนาการหรือการมีชีวิตอยู่ของลูกน้อยด้วย โดยคุณแม่จะเริ่มสัมผัสและรู้สึกถึงอาการดิ้นของลูกน้อยเมื่อเข้าสู่การตั้งครรภ์ประมาณสัปดาห์ที่ 18-20 โดยคุณแม่อาจรู้สึกถึงอาการขยับหรือยกแขนขา เตะเบา ๆ หรือกลิ้งไปมา รวมทั้งอาการสะอึก หลังจากที่สัมผัสได้ถึงอาการลูกดิ้นครั้งแรก คุณแม่ควรเฝ้าติดตาม และเริ่มสังเกตลูกดิ้น ด้วยการนับหรือจดบันทึกจำนวนครั้งที่ลูกดิ้นในแต่ละวันจนกระทั่งถึงวันกำหนดคลอด เพราะลูกดิ้นเป็นสัญญาณบ่งบอกว่าลูกน้อยมีสุขภาพแข็งแรงดี

health-tool-icon

เครื่องมือคำนวณกำหนดคลอด

ใช้เครื่องมือนี้เพื่อช่วยคำนวณกำหนดคลอดของคุณ แต่พึงระลึกไว้ว่า นี่เป็นเพียงการประมาณการณ์เท่านั้น ไม่ใช่การรับประกัน! อย่างไรก็ตาม คุณแม่ตั้งครรภ์ส่วนใหญ่จะคลอดภายในหนึ่งสัปดาห์ก่อนหรือหลังช่วงเวลาที่คำนวณนี้

ระยะเวลารอบเดือน

28 วัน

ทำไมลูกถึงดิ้น

ทารกในครรภ์มีพัฒนาการที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง การเคลื่อนไหวร่างกายของทารก เช่น การดิ้น ยืดแขนขา เตะ ต่อย การกลิ้งตัว เป็นพฤติกรรมตอบสนองของทารกเมื่ออยู่ในครรภ์ ทารกอาจเริ่มดิ้นเมื่อได้ยินเสียง สัมผัสได้ถึงอารมณ์ของแม่ หรือเมื่อทารกในครรภ์รู้สึกว่าท่าทางการนั่ง เดิน นอน ของแม่อยู่ในท่าที่ไม่สบาย ทารกอาจเริ่มดิ้นเพื่อตอบสนองสิ่งเหล่านั้น นอกจากนี้ การรับประทานอาหารบางชนิดอาจทำให้ทารกรู้สึกกระฉับกระเฉงมากขึ้น หรือการดิ้นอาจเป็นการตอบสนองที่ทำคุณแม่รู้ว่าทารกกำลังนอนหลับหรือตื่นอยู่

ลูกดิ้นตอนกี่เดือน

ทารกในครรภ์อาจเริ่มเคลื่อนไหวตั้งแต่ 12 สัปดาห์แรกของการตั้งครรภ์ แต่คุณแม่อาจยังไม่รู้สึก เพราะร่างกายของทารกยังเล็กมาก อาจเริ่มรู้สึกว่าลูกดิ้นประมาณสัปดาห์ที่ 20 ในท้องแรก และสัปดาห์ที่ 16 ในท้องต่อ ๆ ไป

ในสัปดาห์ที่ 24-36 ลูกจะดิ้นอย่างต่อเนื่อง เพื่อตอบสนองต่อเสียง อารมณ์ หรือท่าทาง อาจเกิดขึ้นบ่อยครั้งและรุนแรงขึ้น เมื่อเข้าสู่ช่วงสัปดาห์สุดท้าย ทารกอาจเริ่มเคลื่อนไหวช้าลงเล็กน้อยเพื่อเตรียมพร้อมคลอด คุณแม่จึงควรเข้าพบคุณหมอตามนัดเสมอ เพื่อติดตามการเคลื่อนไหวของทารกที่เป็นปกติ สามารถแบ่งการเคลื่อนไหวของทารกในแต่ละสัปดาห์ได้ ดังนี้

  • สัปดาห์ที่ 16-19 อาจรู้สึกถึงการเคลื่อนไหวในครรภ์เล็กน้อย สำหรับคุณแม่ที่ตั้งครรภ์เป็นครั้งแรกอาจต้องนั่งในที่เงียบ ๆ หรือนอนราบเพื่อสัมผัสถึงการเคลื่อนไหวของทารก
  • สัปดาห์ที่ 20-23 อาจรู้สึกถึงการเตะและต่อยของทารกที่ชัดเจนขึ้นและบ่อยขึ้น ทั้งยังอาจรู้สึกว่าทารกดิ้นมากขึ้นในช่วงเย็นของวัน หรือหลังจากรับประทานอาหาร
  • สัปดาห์ที่ 24-28 ในช่วงนี้ถุงน้ำคร่ำอาจมีของเหลวมากถึง 26 ออนซ์ ช่วยให้ทารกเคลื่อนไหวได้อย่างอิสระมากขึ้น เช่น ตีลังกา เตะ ต่อย กระโดด
  • สัปดาห์ที่ 29-31 ทารกอาจเคลื่อนไหวน้อยลง แต่รุนแรงและชัดเจนขึ้น เช่น การเตะอย่างแรง
  • สัปดาห์ที่ 32-35 ทารกตัวใหญ่ขึ้นจึงอาจมีพื้นที่เคลื่อนไหวน้อยลง ทำให้ทารกอาจเคลื่อนที่ช้าลง แต่ยังคงสามารถสัมผัสได้ถึงอาการขยับตัวอยู่เสมอ
  • สัปดาห์ที่ 36-40 เมื่อเข้าใกล้วันครบกำหนดคลอด ทารกจะเคลื่อนไหวช้าลง แต่ยังสามารถนับจำนวนครั้งที่ดิ้นได้แม้ว่าทารกตัวใหญ่ขึ้นและพื้นที่น้อยลง โดยทารกจะคว่ำหน้าเพื่อย้ายไปตำแหน่งคลอด อาจทำให้คุณแม่รู้สึกถึงการเตะหรือต่อยของทารกที่ตำแหน่งใต้ซี่โครง ซึ่งอาจทำให้คุณแม่รู้สึกเจ็บปวดได้

ลูกดิ้นมีอาการอย่างไร

ลักษณะการดิ้นของทารกในครรภ์อาจขึ้นอยู่กับพัฒนาการ การเจริญเติบโตในแต่ละสัปดาห์ หรืออาจเป็นการตอบสนองต่อการกระทำของคุณแม่ เช่น ลูกดิ้นเมื่อได้ยินเสียงแม่พูดคุย หรือสัมผัสได้ถึงอารมณ์ของแม่ อย่างไรก็ตาม ทารกแต่ละคนอาจมีพฤติกรรมหรือความกระฉับกระเฉงไม่เหมือนกัน ในบางคนอาจดิ้นตลอดทั้งวัน บางคนอาจดิ้นน้อยหรือน้อยมาก

การดิ้นของทารกในครั้งแรก อาจเป็นลักษณะยกหรือขยับแขนขาไปมา กลิ้งตัวหรือเตะเล็กน้อย เมื่อระยะเวลาตั้งครรภ์ดำเนินไปทารกจะเริ่มดิ้นมากขึ้นและรุนแรงขึ้น คุณแม่สามารถสัมผัสถึงเท้า ข้อศอก การถีบ การเตะ หรือการกลิ้งได้ชัดเจนขึ้น จนบางครั้งคุณแม่อาจรู้สึกเจ็บเมื่อทารกดิ้นรุนแรงมากขึ้น

ทารกเคลื่อนไหวในบางช่วงเวลาของวัน โดยปกติทารกในครรภ์จะนอนหลับครั้งละ 20-40 นาที ทารกอาจดิ้นมากในช่วงเวลาที่คุณแม่นอนหลับและดิ้นน้อยลงในช่วงที่คุณแม่ตื่น ซึ่งคุณแม่อาจไม่รู้สึกว่าลูกดิ้นในขณะที่นั่งหรือยืน แต่อาจรู้สึกได้มากกว่าเมื่อนอนราบหรือจดจ่อกับการดิ้นของทารกในครรภ์ โดยทารกจะเริ่มดิ้นบ่อยขึ้นเมื่อเข้าสู่ไตรมาสที่ 3 ประมาณสัปดาห์ที่ 28 หรือประมาณ 7 เดือนเป็นต้นไป และเมื่อเข้าสู่ช่วงสัปดาห์ที่ 36 เป็นช่วงสุดท้ายของการตั้งครรภ์ทารกอาจเคลื่อนไหวช้าลงแต่ยังคงดิ้นอยู่เสมอ หรืออาจถีบแรงๆ เป็นครั้งคราวแต่อาจไม่ถี่เหมือนในช่วงก่อนหน้า

วิธีนับการดิ้นของลูกในครรภ์

คุณแม่ควรติดตามการเคลื่อนไหวของทารกทั้งพฤติกรรมการเตะ ถีบ หรือการกลิ้งตัว หากสังเกตเห็นว่า ลูกดิ้นน้อยลงหรือไม่ดิ้นควรปรึกษาคุณหมอ เพื่อหาสาเหตุความผิดปกติ โดยคุณหมออาจตรวจสอบด้วยการวัดปริมาณน้ำคร่ำ อัลตราซาวด์ หรือตรวจทางเทคนิคเฉพาะเพิ่มเติม เช่น ติดเครื่องที่บริเวณหน้าท้องเพื่อดูสุขภาพของทารกในครรภ์รวมถึงประเมินการแข็งตัวของมดลูก ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการดูแลก่อนคลอดในคุณแม่ตั้งครรภ์ที่มีความเสี่ยงสูง

วิธีที่คุณหมอแนะนำให้นับการดิ้นของลูกในปัจจุบันมีหลายวิธี ขึ้นกับความสะดวกในการนำไปใช้ เช่น

  • Count to ten คือ การนับการดิ้นของทารกในครรภ์ให้ครบ 10 ครั้ง ในช่วงเวลา 2 ชั่วโมงต่อกัน ในท่านอนตะแคง โดยเลือกเวลาที่สะดวก หรือเวลาที่ทารกดิ้นเยอะในช่วงเย็น โดยไม่จำเป็นต้องทำหลังรับประทานอาหาร ถ้านับลูกดิ้นไม่ถึง 10 ครั้ง ถือว่าผิดปกติ
  • Modified Cardiff count to ten คือ การนับจำนวนเด็กดิ้นจนครบ 10 ครั้ง ในเวลา 4 ชั่วโมง นิยมให้นับในช่วงเช้า 8.00-12.00 น. หากพบความผิดปกติ ตอนบ่ายควรไปพบคุณหมอทันที หากพบความผิดปกติใด ๆ คุณหมอจะได้รักษาได้อย่างทันท่วงที
  • การนับลูกดิ้น 3 เวลาหลังมื้ออาหาร ครั้งละ 1 ชั่วโมง ถ้าน้อยกว่า 3 ครั้งต่อชั่วโมง ถือว่าผิดปกติ
  • Daily fetal movement record (DFMR) นับรวมจำนวนครั้งที่ทารกดิ้นใน 12 ชั่วโมงต่อวัน ถ้าน้อยกว่า 10 ครั้ง ถือว่าผิดปกติ

หากพบว่ามีภาวะทารกดิ้นน้อย หยุดดิ้น หรือดิ้นแรงถี่ ๆ ติดกันจนผิดปกติ ต้องรีบไปโรงพยาบาลเพื่อให้คุณหมอตรวจและประเมินความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น เพื่อความปลอดภัยของทารกในครรภ์


คุณกำลังกังวลเกี่ยวกับการตั้งครรภ์ใช่หรือไม่?

หยุดกังวลได้แล้ว มาเข้าชุมชนสนทนาเกี่ยวกับการตั้งครรภ์ และแลกเปลี่ยนข้อมูลกับคุณแม่และว่าที่คุณแม่คนอื่น ๆ เข้าร่วมชุมชนได้เลย!


Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

แหล่งที่มา

Baby movements during pregnancy. https://www.pregnancybirthbaby.org.au/baby-movements-during-pregnancy. Accessed June 6, 2022.

When do you start feeling your baby move?. https://www.babycenter.com/pregnancy/your-baby/fetal-movement-feeling-your-baby-kick_2872. Accessed June 6, 2022.

Feeling Your Baby Kick. https://www.webmd.com/baby/fetal-movement-feeling-baby-kick#1. Accessed June 6, 2022.

First Fetal Movement: Quickening. https://americanpregnancy.org/healthy-pregnancy/pregnancy-health-wellness/first-fetal-movement/. Accessed June 6, 2022.

Pregnancy week by week. https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/pregnancy-week-by-week/in-depth/fetal-development/art-20046151. Accessed June 6, 2022.

Your baby’s movements. https://www.nhs.uk/pregnancy/keeping-well/your-babys-movements/. Accessed June 6, 2022.

รูปของผู้เขียนbadge
เขียนโดย ทัตพร อิสสรโชติ แก้ไขล่าสุด 2 สัปดาห์ก่อน
ตรวจสอบข้อมูลทางการแพทย์โดย แพทย์หญิงวรัญญา สิริธนาสาร