คุณมีข้อกังวลอะไร

close
ไม่ถูกต้อง
เข้าใจยาก
อื่น ๆ

หรือ คัดลอกลิงก์

โดพามีน สารเคมีแห่งความสุขและความฮึมเหิมที่ร่างกายขาดไม่ได้

    โดพามีน สารเคมีแห่งความสุขและความฮึมเหิมที่ร่างกายขาดไม่ได้

    โดพามีน (Dopamine) มีผลต่อสุขภาพจิตของคนเรามาก ถ้าคุณตื่นขึ้นมาพร้อมกับความห่อเหี่ยวใจจิตใจ ร่างกายของคุณอาจจะขาดสารโดพามีนก็ได้นะ สารโดพามีนเป็นสารเคมีในสมองที่ทำให้เรารู้สึกฮึกเหิม ซึ่งถ้าใครมีสารเคมีชนิดนี้ไม่เพียงพอ นอกจากจะทำให้รู้สึกอ่อนเพลียและเจ้าอารมณ์ ยังนำไปสู่อาการผิดปกติทางจิตในระดับต่างๆ กันด้วย ฉะนั้น มาทำความรู้จักกับสารสื่อประสาทชนิดนี้ แล้วหาทางป้องกันและเยียวยากันซะ

    โดพามีน คืออะไร

    โดพามีน (Dopamine) เป็นสารสื่อประสาทที่ทำให้รู้สึกดีชนิดหนึ่ง ที่อยู่ในกลุ่มเดียวกับสารเซโรโทนิน อ็อกซีโทซิน และเอ็นดอร์ฟิน ซึ่งมีหน้าที่สำคัญๆ หลายอย่างด้วยกัน สารชนิดนี้บางครั้งก็ถูกเรียกว่า โมเลกุลแห่งความฮึกเหิมที่ทำให้เรารู้สึกมีแรงผลักดันและความมุ่งมั่นในการที่จำทำอะไร และบางครั้งก็ถูกเรียกว่า สารเคมีแห่งความสุขเนื่องจากเป็นตัวควบคุมระบบความรู้สึกพึงพอใจในสมอง สารโดพามีนมีบทบาทสำคัญเกี่ยวกับการทำงานของสมองหลายๆ อย่าง รวมทั้งทางด้านอารมณ์ การนอนหลับ การเรียนรู้ การมีสมาธิในการทำอะไร ควบคุมการเคลื่อนไหว และความทรงจำในการทำงาน

    อาการที่บ่งบอกว่าร่างกายขาดสารโดพามีน

    การขาดสารโดพามีนจะทำให้ชีวิตเหี่ยวเฉา เฉื่อยชา ไร้ความหวัง และเศร้าสร้อย นอกจากนี้ยังทำให้เราเริ่มต้นทำสิ่งใดหรือต้องการทำสิ่งนั้นให้สำเร็จได้ยากด้วย ฉะนั้น ลองสำรวจตัวเองดูนะว่ามีอาการดังต่อไปนี้หรือเปล่า

    • อ่อนเพลีย
    • ขาดแรงจูงใจ
    • ไม่สามารถทำให้ตัวเองรู้สึกพึงพอใจขึ้นมาได้
    • นอนไม่หลับ
    • ลุกจากที่นอนในตอนเช้าๆ ได้ยากเย็นมาก
    • อารมณ์เปลี่ยนไปเปลี่ยนมา
    • ขี้หลงขี้ลืม
    • สูญเสียความทรงจำ
    • ไม่มีสมาธิจะทำอะไรได้
    • ไม่มีความต้องการทางเพศ
    • อยากกินอะไรหวานๆ
    • อยากกินอะไรที่มีคาเฟอีน
    • ไม่สามารถรับมือกับความเครียด
    • ไม่สามารถลดน้ำหนักได้

    สาเหตุของการขาดโดพามีน

    การขาดโดพามีนเกิดได้จากหลายปัจจัย รวมทั้งสุขภาพร่างกาย การใช้ยาที่ไม่เหมาะสม และการกินอาหารที่เป็นโทษต่อสุขภาพ ถ้าร่างกายมีสารโดพามีนในปริมาณที่ต่ำ ก็จะนำไปสู่อาการผิดปกติทางจิตได้หลากหลายอย่าง ซึ่งโรคที่พบได้บ่อยก็ได้แก่

    • โรคซึมเศร้า
    • โรคจิตเภท
    • โรคจิต (รวมทั้งโรคที่ทำให้เกิดภาพหลอน หรือความหลงผิด)
    • โรคพาร์กินสัน

    ในโรคพาร์กินสันนั้น เซลล์ประสาทบางส่วนในสมองจะถูกทำลาย และขาดสารโดพามีนในบริเวณเดียวกัน นอกจากนี้ผลการศึกษาวิจัยยังแสดงให้เห็นด้วยว่า การใช้ยาซ้ำๆ จะทำให้สมองต้องการสารโดพามีนในปริมาณที่สูงขึ้น ซึ่งเป็นการยากที่ใครจะได้รับผลทางด้านบวกในปริมาณขนาดนั้นได้

    นอกจากนี้อาหารที่อุดมไปด้วยน้ำตาลและไขมันอิ่มตัวก็อาจเป็นตัวยับยั้งสารโดพามีน และการกินโปรตีนไม่เพียงพอ ก็อาจทำให้ร่างกายขาด L-tyrosine กรดอะมิโนชนิดหนึ่งซึ่งเป็นสารตั้งต้นของสารโดพามีน

    งานศึกษาวิจัยบางชิ้นยังพบด้วยว่าผู้ที่เป็นโรคอ้วนก็มีแนวโน้มจะขาดสารโดพามีนได้เหมือนกัน

    วิธีเพิ่มระดับสารโดพามีนตามธรรมชาติ

    ถ้าคุณสังเกตเห็นอาการที่บ่งบอกว่ามีสารโดพามีนต่ำ คุณก็ไม่จำเป็นต้องกล้ำกลืนฝืนทนอาการเหล่านั้นหรอกนะ เพราะการเปลี่ยนไลฟ์สไตล์หลายๆ อย่าง ก็สามารถเพิ่มระดับสารโดพามีนตามธรรมชาติได้ รวมทั้งการกินอาหารที่มีสารโดพามีนด้วย

    อาหารที่มีสารโดพามีน ผลิตภัณฑ์ที่ได้มาจากสัตว์แทบทั้งหมด (เนื้อสัตว์ ปลา สัตว์ปีก และผลิตภัณฑ์จากนม) เป็นแหล่งอาหารที่อุดมไปด้วยL-tyrosine และ Phenylalanine

    กรดอะมิโน L-tyrosine คือสารตั้งต้นของสารโดพามีน อาหารที่อุดมไปด้วยไทโรซีนจึงช่วยจัดเตรียมสิ่งที่จำเป็นในการผลิตสารโดพามีนขึ้นมา ส่วนสารPhenylalanine ก็เป็นกรดอะมิโนที่แปลงร่างเป็น L-tyrosine ได้

    รายการอาหารต่อไปนี้ก็อาจช่วยเพิ่มระดับสารโดพามีนได้เหมือนกัน

    • ถั่วเปลือกอ่อนต่างๆ
    • อัลมอนด์
    • ถั่วเปลือกแข็ง
    • งาและเมล็ดฟักทอง
    • แอปเปิ้ล อะโวคาโด กล้วยหอม แตงโม
    • ผักใบเขียว สาหร่ายทะเล
    • ช็อกโกแล็ต
    • กาแฟ และชาเขียว
    • ข้าวโอ๊ต
    • ขมิ้น
    • จมูกข้าวสาลี

    Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค และการรักษาโรคแต่อย่างใด

    Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

    แหล่งที่มา

    Dopamine deficiency: What you need to know

    https://www.medicalnewstoday.com/articles/320637.php?sr

    Accessed on August 1, 2018

    Dopamine Deficiency, Depression and Mental Health

    https://bebrainfit.com/dopamine-deficiency/

    Accessed on August 1, 2018

    10 Best Ways to Increase Dopamine Levels Naturally
    https://www.healthline.com/nutrition/how-to-increase-dopamine
    Accessed 22 October 2019

    5 Causes of Dopamine Deficiency
    https://www.onlinepsychologydegree.info/lists/5-causes-of-dopamine-deficiency/
    Accessed 22 October 2019

    รูปของผู้เขียนbadge
    เขียนโดย ออมสิน แสนล้อม แก้ไขล่าสุด 11/05/2020
    ตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลโดย ทีม Hello คุณหมอ