คุณหมอชวนคุยเรื่อง ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับ ภาวะตับแข็ง

จากสถิติของประเทศไทยพบว่า ในทุกๆ 10 คนจะมีผู้ป่วยโรคตับอักเสบ 1 คน กลุ่มโรคที่พบมาก ได้แก่ โรคตับแข็ง และไขมันพอกตับ ซึ่งถ้าปล่อยทิ้งไว้จะมีโอกาสพัฒนาเป็นมะเร็งตับ โดยกลุ่มเสี่ยงคือ วัยผู้ใหญ่จนถึงผู้สูงอายุนั่นเอง สิ่งที่น่ากลัวคือ โรคตับจะไม่แสดงอาการในระยะเริ่มต้น เราจึงไม่อาจรู้เลยว่าตับของเรานั้นยังปกติอยู่หรือไม่ วันนี้ Hello คุณหมอ จะพาทุกคนมาทำความเข้าใจเกี่ยวกับกับ ภาวะตับแข็ง ว่าเกิดจากสาเหตุอะไรบ้าง และควรป้องกันไม่ให้เกิดภาวะนี้ได้อย่างไรบ้าง

ภาวะตับแข็ง คืออะไรกันแน่?

ภาวะตับแข็ง เป็นส่วนหนึ่งของโรคตับ เกิดขึ้นเมื่อเกิดเนื้อเยื่อพังผืดแทนเนื้อเยื่อปกติในตับ เกิดจากเซลล์ที่ถูกทำลายและสะสมเป็นระยะเวลานาน เมื่อเนื้อเยื่อตายจึงเกิดพังผืดและแข็งตัว อาจเกิดอาการตับวาย อีกทั้งยังขัดขวางการไหลเวียนของเลือดไม่ให้เข้าสู่ตับ เลือดจึงไหลเข้าสู่ม้ามและทำให้เกิดปัญหาบริเวณนั้นเช่นเดียวกัน

อาการของภาวะตับแข็ง

ภาวะตับแข็งในระยะแรกๆ นั้นอาจจะไม่แสดงอาการ แต่เมื่อระยะเวลาผ่านไป อาการอาจรุนแรงขึ้น โดยผู้ป่วยจะเกิดอาการต่างๆ ที่บ่งชี้ถึงภาวะตับแข็ง ซึ่งได้แก่

  • เห็นเส้นเลือดชัดเจนบริเวณผิวหนังหน้าท้อง
  • เหนื่อยล้า อ่อนแรง เวียนศีรษะ
  • ตัวเหลือง ตาเหลือง หรือที่เรียกว่าอาการดีซ่าน
  • คันที่ผิวหนัง
  • ความอยากอาหารลดลง
  • น้ำหนักลด
  • คลื่นไส้
  • ปวดตึงที่บริเวณตับ
  • เกิดรอยช้ำแดงที่ฝ่ามือ
  • อุจจาระสีเข้มหรือซีด
  • ปัสสาวะสีเข้ม
  • มวลกล้ามเนื้อที่แขนและร่างกายลดลง

และหากยังปล่อยทิ้งไว้โดยไม่ได้รับการรักษา อาการอาจรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ ซึ่งอาจกล่าวได้ว่าเป็นภาวะตับแข็งในระยะรุนแรง โดยสามารถสังเกตจากอาการดังต่อไปนี้

  • ท้องมาน บวมซึ่งเกิดจากการสะสมของของเหลวในท้อง
  • มึนงง  หรือมีพฤติกรรมเปลี่ยนไป ซึ่งอาการนี้เกิดจากสมองได้รับผลกระทบจากการสะสมของสารพิษ ที่ตับไม่สามารถขับออกจากร่างกายได้
  • เลือดออกง่าย
  • อาเจียนเป็นเลือด
  • เกิดอาการช้ำได้ง่ายฃ
  • ตัวบวม เท้าบวม และขาบวมเนื่องจากการสะสมของของเหลวในร่างกาย

สาเหตุของการเกิดภาวะตับแข็ง

ภาวะตับแข็งนั้นสามารถเกิดได้จากหลายสาเหตุ ลองเช็กดูสักนิดว่า คุณมีพฤติกรรมหรือปัจจัยเสี่ยงดังต่อไปนี้หรือไม่  โดยสาเหตุของการเกิดภาวะตับแข็งมีดังต่อไปนี้

1. โรคตับที่เกี่ยวข้องกับการดื่มแอลกอฮอล์

  • การดื่มแอลกอฮอล์มากเกินไปเป็นระยะเวลานานส่งผลให้เสี่ยงต่อการเป็นโรคตับแข็ง ทำให้เกิดการสะสมของไขมันและการอักเสบที่ตับ วิธีที่ดีที่สุดคุณควรหลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์

2. โรคไวรัสตับ

โรคไวรัสตับอักเสบ หมายถึงการอักเสบที่ตับที่เกิดจากไวรัสตับอักเสบ  หากคุณเคยสัมผัสเลือดของผู้ที่ติดเชื้อในสถานการณ์ดังต่อไปนี้

  • ถูกเข็มทิ่มจากอุบัติเหตุ
  • ใช้เข็มฉีดยาเสพสารเสพติดร่วมกัน
  • เคยเปลี่ยนถ่ายเลือดที่มีเชื้อไวรัสตับอักเสบบีและไวรัสตับอักเสบซี
  • มีเพศสัมพันธ์กับผู้ที่ติดเชื้อโดยไม่ป้องกัน
  • ติดจากแม่สู่ลูก

3. โรคไขมันพอกตับที่ไม่ได้เกิดจากแอลกอฮอล์

แม้ว่าคุณไม่ได้ดื่มแอลกอฮอล์ แต่คุณสามารถมีไขมันสะสมที่ตับได้จากภาวะดังต่อไปนี้

  • อ้วน
  • เบาหวาน
  • คอเลสเตอรอลและไตรกลีเซอร์ไรด์ในเลือดสูง
  • ความดันโลหิตสูง
  • ภาวะอ้วนลงพุง หรือภาวะเมแทบอลิกซินโดรม (Metabolic Syndrome) เกิดจากการเผาผลาญอาหารของร่างกายผิดปกติ

4. ตับอักเสบจากระบบภูมิคุ้มกัน

ภาวะนี้ ระบบภูมิคุ้มกันจะเข้าไปทำลายตับ แพทย์เชื่อว่าภาวะดังกล่าวเป็นผลมาจากกรรมพันธุ์ในครอบครัว นอกจากนี้เพศหญิงมีโอกาสเสี่ยงต่อการเป็นโรคดังกล่าวนี้มากกว่าเพศชาย

5. การใช้ยา

การรับประทานยาบางชนิดเป็นเวลานานทำให้เกิดภาวะตับแข็งได้

การรักษาภาวะตับแข็ง

โรคตับแข็งไม่สามารถรักษาให้หายได้ วิธีการรักษาอาจขึ้นอยู่กับสาเหตุของโรคเป็นหลัก เพื่อลดอากาศการเกิดภาวะแทรกซ้อนและควบคู่กับการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ดังต่อไปนี้

  • ลดการดื่มแอลกอฮอล์ ที่เป็นต้นเหตุของการเกิดภาวะตับแข็ง
  • แพทย์อาจจ่ายยาประเภทสเตียรอยด์ เพื่อลดจำนวนของไวรัสให้ลดลง
  • ลดน้ำหนัก เพื่อช่วยควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด
  • ฉีดวัคซีนป้องกันโรคไวรัสตับอักเสบ ไข้หวัดใหญ่
  • รับประทานอาหารประเภทโปรตีน เพื่อให้ร่างกายได้รับพลังงานที่เพียงพอ
  • ตรวจติดตามอย่างต่อเนื่องเพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนจากตับแข็ง เช่น มะเร็งตับ หรือเลือดออกในทางเดินอาหาร
  • เปลี่ยนถ่ายตับ

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำปรึกษาด้านการแพทย์ การวินิจฉัยหรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

อัปเดตข่าวสารสุขภาพติดตามไลน์ Hello คุณหมอ

อ่านเพิ่มเติม:

บทความนี้มีประโยชน์ต่อคุณหรือไม่
happy unhappy
แหล่งที่มา

FROM EXPERT นายแพทย์กษิต ศักดิ์ศิริสัมพันธ์

ลำไส้ใหญ่ ทำหน้าที่อะไรในร่างกายของเรา?

ลำไส้ใหญ่ เป็นอวัยวะส่วนหนึ่งในระบบย่อยอาหาร มีหน้าที่สำคัญ เช่น ดูดซึมวิตามิน จำกัดของเสียจากร่างกาย เราเลยอยากชวนคุณมาทำความรู้จักกับลำไส้ใหญ่ให้ดีขึ้น

Written by นายแพทย์กษิต ศักดิ์ศิริสัมพันธ์
หน้าที่ของ-ลำไส้ใหญ่

คุณหมอชวนคุยเรื่อง ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับ ภาวะตับแข็ง

ภาวะตับแข็ง เป็นส่วนหนึ่งของโรคตับ เกิดขึ้นเมื่อเกิดเนื้อเยื่อพังผืดแทนเนื้อเยื่อปกติในตับ เกิดจากเซลล์ที่ถูกทำลายและสะสมเป็นระยะเวลานาน

Written by นายแพทย์กษิต ศักดิ์ศิริสัมพันธ์
ภาวะตับแข็ง

5 วิธีธรรมชาติที่ช่วย ลดความดันโลหิต สำหรับผู้เป็นโรคความดันโลหิตสูง

โรคความดันโลหิตสูงเป็นโรคที่ทุกคนคุ้นเคย โรคนี้เกิดขึ้นได้กับทุกคนไม่เว้นแม้แต่วัยหนุ่มสาว แต่เราสามารถป้องกันด้วยการ ลดความดันโลหิต ด้วยวิธีต่อไปนี้

Written by นายแพทย์กษิต ศักดิ์ศิริสัมพันธ์
ลดความดันโลหิต

บทความนี้ก็น่าสนใจเหมือนกัน

มะเร็งตับ (Liver cancer)

มะเร็งตับ ที่พบได้มากที่สุดเกิดจากความผิดปกติของเซลล์ตับ เริ่มจากเนื้องอกในตับ ไม่ได้เกิดจากการแพร่กระจายส่วนอื่นมาสู่ตับ อ่านข้อมูลโรคมะเร็งตับทั้งหมด

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
Written by ธีรวิทย์ บุญราศรี

ตับแข็งชนิดบิลิอารีปฐมภูมิ (primary biliary cirrhosis)

ตับแข็งชนิดบิลิอารีปฐมภูมิ เป็นโรคที่ท่อน้ำดีในตับถูกทำลาย จนมีสารอันตรายสะสมในตับ และทำให้เกิดตับแข็ง ถือเป็นโรคแพ้ภูมิตัวเองอย่างหนึ่ง

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
Written by จิดาภา ติยะสิริทานนท์

ไวรัสตับอักเสบ (Viral Hepatitis)

ไวรัสตับอักเสบ (Viral Hepatitis) เป็นอาการติดเชื้อที่ตับ ทำให้เกิดแผลเป็นเรียกว่าตับแข็ง อาจทำให้เป็นมะเร็งตับ ตับวาย หรือเสียชีวิตได้

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
Written by จิดาภา ติยะสิริทานนท์

ตับแข็งที่ไม่ได้เกิดจากการดื่มสุรา (Nonalcoholic Cirrhosis)

แม้แอลกอฮอล์จะเป็นสาเหตุหลักของตับแข็ง แต่ผู้ที่ไม่ดื่มแอลกอฮอล์ก็ยังมีโอกาสเป็นได้ เรียกว่าโรค ตับแข็งที่ไม่ได้เกิดจากการดื่มสุรา (Nonalcoholic Cirrhosis)

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
Written by พลอย วงษ์วิไล