ท้องอืดบ่อยๆ อาจเป็นสัญญาณเตือนของ ภาวะกระเพาะอาหารย่อยช้า

หากคุณมีอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ อาหารไม่ย่อยบ่อย ๆ ในบางครั้งอาจไม่ใช่ภาวะท้องอืดท้องเฟ้อทั่วไป แต่อาจเป็นสัญญาณเตือนของ ภาวะกระเพาะอาหารย่อยช้า ก็เป็นได้ ในบทความนี้ Hello คุณหมอ จึงพาทุกคนมาทำความรู้จักกับภาวะดังกล่าวให้มากขึ้นกันค่ะ

ภาวะกระเพาะอาหารย่อยช้า (Gastroparesis) เกิดจากอะไร

ภาวะกระเพาะอาหารย่อยช้า (Gastroparesis) เกิดจากการที่อาหารอยู่ในกระเพาะอาหารนานผิดปกติ โดยปกติแล้วการหดตัวของกล้ามเนื้อจะขับเคลื่อนอาหารผ่านทางเดินอาหาร แต่ในผู้ที่อยู่ในภาวะกระเพาะอาหารย่อยช้า คืออาหารจะผ่านทางเดินอาหารช้าลงหรือไม่ทำงานเลยทำให้อาหารไม่สามารถเคลื่อนจากกระเพาะอาหารไปยังลำไส้ได้ ส่งผลให้ผู้ป่วยมีอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ คลื่นไส้ อาเจียน

อย่างไรก็ตาม ภาวะกระเพาะอาหารย่อยช้าพบได้บ่อยในผู้ป่วยโรคเบาหวาน และพบในเพศหญิงมากกว่าเพศชาย แต่สามารถรักษาให้หายได้ด้วยการรับประทานยา และการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการดำเนินชีวิต

สาเหตุของการเกิดภาวะกระเพาะอาหารย่อยช้า

ในปัจจุบันยังไม่มีข้อบ่งชี้สาเหตุที่แน่ชัดของภาวะกระเพาะอาหารย่อยช้า โดยมีข้อสันนิษฐานว่า ภาวะกระเพาะอาหารย่อยช้าเกิดจากความผิดปกติของเส้นประสาทเวกัส (Vagus nerve) ส่งผลให้กล้ามเนื้อกระเพาะอาหารและลำไส้ทำงานผิดปกติทำให้ไม่สามารถลำเลียงอาหารจากกระเพาะอาหารไปยังลำไส้ได้  รวมถึงสาเหตุและปัจจัยอื่น ๆ ดังนี้

• โรคเบาหวาน
• การผ่าตัดช่องท้อง
• การติดเชื้อไวรัสในกระเพาะอาหาร
• ยาบางชนิดที่ชะลอการย่อยอาหาร
• โรคหนังแข็ง (Scleroderma)
• โรคทางระบบประสาท เช่น โรคระบบประสาทส่วนกลางเสื่อม โรคพาร์กินสัน
• ไทรอยด์ต่ำ (Hypothyroidism)

สัญญาณและอาการของภาวะกระเพาะอาหารย่อยช้า

หากคุณมีอาการปวดท้อง ท้องอืดบ่อย ๆ นั่นอาจเป็นสัญญาณเตือนของภาวะกระเพาะอาหารย่อยช้า รวมถึงอาการอื่น ๆ ที่บ่งบอกของภาวะดังกล่าว ดังนี้

• คลื่นไส้ อาเจียน
• รู้สึกอิ่มหลังจากรับประทานอาหารเพียงไม่กี่คำ
• กินข้าวไม่กี่ชัวโมงก็อาเจียนออกมา
• กรดไหลย้อน
• ท้องอืด
• อาการปวดท้อง
• การเปลี่ยนแปลงของระดับน้ำตาลในเลือด
• รู้สึกอยากอาหารน้อยลง

วิธีการรักษาภาวะกระเพาอาหารย่อยช้า

หากคุณมีอาการที่บ่งชี้ของภาวะกระเพาะอาหารย่อยช้า ควรรีบปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญเพื่อรับการรักษา ถ้าหากปล่อยไว้เนิ่นนานอาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพร่างกายได้ โดยหลังจากการปรึกษาหรือวินิจฉัยโรคแล้ว วิธีการรักษาทางการแพทย์จะขึ้นอยู่กับสาเหตุและอาการของแต่ละบุคคล รวมถึงการปรับพฤติกรรมตนเอง ดังนี้

การรักษาด้วยการรับประทานยา

• เมโทโคลพราไมด์ (Metoclopramide) รับประทานยนี้ก่อนอาหาร ทำให้กระเพาะอาหารและลำไส้บีบตัวมากขึ้น ช่วยในการลำเลียงอาหารในกระเพาะอาหารไปยังลำไส้ได้เร็วยิ่งขึ้น นอกจากนี้ยังช่วยลดอาการปวดท้อง อาจเจียน
• อิริโทรมัยซิน (Erythromycin) เป็นยาปฏิชีวนะช่วยให้กระเพาะอาหารบีบตัวและเคลื่อนย้ายอาหารออก และยังช่วยกำจัดเชื้อแบคทีเรียที่เป็นสาเหตุของโรคติดเชื้อต่างๆ
• ยาต้านอาการคลื่นไส้ อาเจียน (Antiemetics) ป้องกันการเกิดอาการคลื่นไส้ อาเจียน

การรักษาด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม

• ปรับพฤติกรรมการกิน เปลี่ยนจากการรับประทานอาหารมื้อใหญ่ 3 มื้อต่อวัน เป็นรับประทานอาหารมื้อเล็ก ๆ 6 มื้อต่อวัน และหลังรับประทานอาหารเสร็จควรนั่งก่อนอย่างน้อย 2 ชั่วโมง