โรคเลือด อาการ สาเหตุ การรักษา

โรคเลือด คือ ความผิดปกติของเซลล์เม็ดเลือดแดง เซลล์เม็ดเลือดขาว เกล็ดเลือด ส่งผลให้ผู้ป่วยมีอาการเหนื่อยล้า อ่อนเพลีย หายใจลำบาก ภูมิคุ้มกันอ่อนแอ นอกจากนี้ยังเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจ โรคหลอดเลือดสมอง

คำจำกัดความ

โรคเลือด คืออะไร

เลือด เป็นประกอบด้วยส่วนที่เป็นของเหลวซึ่งเรียกว่า พลาสมา และของแข็งซึ่งประกอบด้วยเซลล์เม็ดเลือดแดง เซลล์เม็ดเลือดขาว และเกล็ดเลือด เมื่อเลือดเกิดความผิดปกติอาจส่งผลต่อองค์ประกอบของเลือด ดังนี้ 

• เซลล์เม็ดเลือดแดง ออกซิเจนไปเลี้ยงสมองไม่เพียงพอ ส่งผลให้ผู้ป่วยมีอาการเหนื่อยล้า อ่อนเพลีย หายใจลำบาก 
• เซลล์เม็ดเลือดขาว ส่งผลต่อระบบภูมิคุ้มกันในร่างกาย ส่งผลให้ผู้ป่วยเสี่ยงต่อการติดเชื้อได้ง่าย
• เกล็ดเลือด หากเกล็ดเลือดต่ำอาจส่งผลให้ผู้ป่วยเสียเลือดมากแม้ได้รับอุบัติเหตุเพียงเล็กน้อย หรือหากเกล็ดเลือดสูงอาจส่งผลให้เลือดก่อตัวเป็นลิ่มเลือดจนเกิดอาการอุดตัน ซึ่งเสี่ยงต่อการเกิดโรคหลอดเลือดสมองหรือหัวใจวาย 

อาการ

อาการของโรคเลือด

ความผิดปกติของเลือดที่ส่งผลต่อเซลล์เม็ดเลือดแดง 

• เหนื่อยล้า 
• อ่อนเพลีย 
• หายใจหอบ 
• ภาวะโลหิตจาง
•  ธาลัสซีเมีย 
• โรคเลือดข้น 

ความผิดปกติของเลือดที่ส่งผลต่อเซลล์เม็ดเลือดขาว 

• เสี่ยงต่อการติดเชื้อต่าง ๆ ได้ง่ายเนื่องจากระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอ 
• มะเร็งเม็ดเลือดขาว 
• มะเร็งต่อมน้ำเหลือง
• โรคกล้ามเนื้ออ่อนแรง
• อาการวิงเวียนศีรษะ
• หายใจถี่
• หัวใจเต้นเร็ว
• กล้ามเนื้ออ่อนแรง

ความผิดปกติของเลือดที่ส่งผลต่อเกล็ดเลือด 

• เสียเลือดได้ง่ายถึงแม้ว่าจะมีอาการบาดเจ็บเพียงเล็กน้อย 
• ผิวช้ำกระจายใต้ผิวหนัง 
• เลือดออกบริเวณจมูก เหงือก ระบบทางเดินอาหาร ระบบปัสสาวะ โดยไม่ทราบสาเหตุ

สาเหตุ

สาเหตุที่อาจทำให้เกิดโรคเลือด

สาเหตุที่อาจทำให้เกิดโรคเลือด มีดังต่อไปนี้

• กรรมพันธุ์

โรคเลือดสามารถถ่ายทอดได้ในครอบครัว หมายความว่าหากพ่อแม่หรือพี่น้องของเป็นโรคเลือด อาจเสี่ยงต่อการเกิดโรคเลือดได้

• การติดเชื้อ

การติดเชื้อบางชนิดสามารถลดจำนวนของเซลล์เม็ดเลือดขาวในเลือดได้ การติดเชื้ออื่น ๆ ยังอาจเพิ่มการสร้างเซลล์เม็ดเลือดขาวได้อีกด้วย

• การขาดสารอาหาร

ความผิดปกติเกี่ยวกับการดูดซึมธาตุเหล็ก สามารถทำให้เกิดโรคเลือดได้ เนื่องจากร่างกายไม่สามารถสังเคราะห์เซลล์เม็ดเลือดแดงได้อย่างเพียงพอ

ปัจจัยเสี่ยง

ปัจจัยเสี่ยงของโรคเลือด

ปัจจัยเสี่ยงของโรคเลือด มีดังต่อไปนี้

• รับประทานอาหารที่มีปริมาณไขมันสูง
• โรคอ้วน
• การสูบบุหรี่
• ลำไส้ผิดปกติ โรคเรื้อรัง
• ประจำเดือนหรือการตั้งครรภ์
• อายุที่มากขึ้น
• มีการออกกำลังกายที่ใช้แรงมาก
• ขาดการออกกำลังกาย

การวินิจฉัยโรค

การวินิจฉัยและการรักษา

ข้อมูลในที่นี้ไม่มีเจตนาให้ใช้ทดแทนคำแนะนำทางการแพทย์ควรปรึกษาคุณหมอทุกครั้งเพื่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติม

การวินิจฉัยโรคเลือด

เพื่อตรวจหาความผิดปกติเกี่ยวกับเลือด คุณหมออาจทำการทดสอบ ดังต่อไปนี้

• การตรวจความสมบูรณ์ของเม็ดเลือด เป็นการทดสอบที่พบได้บ่อยที่สุด สำหรับการตรวจหาความผิดปกติของเลือด เพื่อประเมินส่วนประกอบเกี่ยวกับเซลล์เลือดทั้งหมด 
• อัตราการสร้างเม็ดเลือดแดง เป็นการวัดจำนวนเซลล์เม็ดเลือดแดงที่สร้างขึ้นใหม่ ในปริมาณเลือดเฉพาะ เพื่อวัดประสิทธิภาพของไขกระดูกในการสังเคราะห์เซลล์เม็ดเลือดแดงที่สร้างขึ้นใหม่

• การทดสอบเซลล์เม็ดเลือดพิเศษ คุณหมออาจวัดสัดส่วนของเซลล์เม็ดเลือดขาวชนิดที่แตกต่างกัน และความสามารถของเซลล์เม็ดเลือดขาว ในการต้านการติดเชื้อ

• การทดสอบการแข็งตัวของเลือด คุณหมออาจทดสอบประสิทธิภาพการแข็งตัวของเลือด รวมถึงประเมินความผิดปกติในระบบการแข็งตัวของเลือด

• การวัดค่าโปรตีนและสารต่าง ๆ คุณหมออาจใช้ตัวอย่างปัสสาวะ ซึ่งเป็นส่วนประกอบของโปรตีนในการทดสอบหาความผิดปกติโครงสร้างของโปรตีน

การรักษาโรคเลือด

หากผู้ป่วยมีอาการไม่รุนแรงคุณหมออาจแนะนำใหใช้ยาเพื่อกระตุ้นให้ไขกระดูกผลิตเกล็ดเลือด เช่น ยาโรมิโพลสติม รวมถึงการรับประทานอาหารเสริมเพื่อบำรุงเซลล์เม็ดเลือดแดงอย่าง ธาตุเหล็ก วิตามินบี 9 วิตามินบี 12 เป็นต้น 

สำหรับผู้ป่วยโรคเลือดที่ใช้การรักษาด้วยยาไม่ได้ผล แพทย์อาจทำการผ่าตัดปลูกถ่ายไขกระดูกเพื่อทดแทนเซลล์เม็ดเลือดแดงในร่างกาย 

การปรับไลฟ์สไตล์และการดูแลตนเอง

การปรับไลฟ์สไตล์และดูแลตนเองเพื่อป้องกันโรคเลือด

รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ และออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอเพื่อลดความเสี่ยงของโรคเลือด แต่ในกรณีที่พ่อแม่เคยมีประวัติเป็นโรคเลือด อาจต้องปรึกษาคุณหมอเพื่อรับคำแนะนำเกี่ยวกับความเสี่ยงในการเป็นโรคเลือด