เบื่ออาหารหลังฉายรังสี ควรแก้ไขอย่างไรดี เพื่อสุขภาพของคุณ

ทบทวนบทความโดย | โดย

Update Date พฤษภาคม 11, 2020
Share now

สำหรับผู้ที่เป็นโรคมะเร็งและรับการรักษาด้วยการฉายรังสีนั้น มักจะมีผลกระทบที่ตามมาก็คือ อาการ เบื่ออาหารหลังฉายรังสี ทำให้รับประทานอาหารได้น้อยลง หรือบางคนอาจจะถึงขั้นไม่อยากทานอะไรเลยก็เป็นได้ แต่เมื่อเป็นเช่นนั้นมันก็จะทำให้ร่างกายขาดสารอาหาร และระบบภูมิคุ้มกันต่างๆ ก็อาจจะอ่อนแอลงตามไปด้วย แล้วจะทำอย่างไรกับอาการเบื่ออาหารที่เกิดขึ้นนี้ ทาง Hello คุณหมอ มีเรื่องนี้มาฝากกัน

เบื่ออาหารหลังฉายรังสี เกิดขึ้นได้อย่างไร

หลายคนที่เป็นมะเร็ง และรักษาด้วยการฉายรังสี อาจเกิดอาการเบื่ออาหาร เนื่องจากการรักษาโรคมะเร็งด้วยการฉายรังสีนั้น สามารถส่งผลกระทบต่อการทานอาหาร โดยทำให้คุณรู้สึกเบื่ออาหาร เมื่อเกิดอาหารเบื่ออาหารขึ้นมาก็จะทำให้คุณทานอาหารได้ไม่มากเพียงพอ จึงส่งผลให้คุณน้ำหนักลดลง โดยน้ำหนักลดลงถือเป็นหนึ่งในผลข้างเคียงที่พบบ่อยที่สุดของการรักษาโรคมะเร็ง เมื่อคุณทานอาหารได้ไม่เพียงพออาจส่งผลให้ระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอ ซึ่งส่งผลต่อการรักษาแผล ทั้งยังทำให้เหนื่อยล้าและไม่สบายตัว ดังนั้น ในระหว่างการรักษาโรคมะเร็ง คุณควรจะต้องได้รับการบำรุงอย่างดี ควรรับประทานอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการและสมดุล เพื่อให้อาหารเหล่านั้นเป็นพลังงานและเชื้อเพลิงให้กับร่างกาย ในการต่อสู้กับการติดเชื้อ และการพักฟื้น ในขณะที่คุณต้องเข้ารับการรักษาด้วยการฉายรังสี และการได้รับประทานอาหารอ่อนๆ จะเป็นการดีต่อร่างกายของผู้พักฟื้นเป็นอย่างมาก

สาเหตุส่วนใหญ่ที่ทำให้เกิดอาการ เบื่ออาหารหลังฉายรังสี

อาการเบื่ออาหารหลังฉายรังสีนั้น มันอาจรวมถึงการรักษาที่ต้องใช้เคมีบำบัด และการผ่าตัดด้วย หลังจากฉายรังสีแล้ว อาจจะทำให้เกิดอาการต่างๆ ซึ่งมันจึงกลายเป็นสาเหตุที่ทำให้คุณเกิดอาการเบื่อหลังฉายรังสี ซึ่งอาการต่างๆ ที่เกิดขึ้น มีดังนี้

แก้ไขอาการ เบื่ออาหารหลังฉายรังสี อย่างไรถึงจะดี

สำหรับผู้ที่เป็นโรคมะเร็ง การรักษาน้ำหนักเอาไว้ถือเป็นเร่องที่สำคัญเป็นอย่างมาก แม้จะเกิดอาการเบื่ออาหารระหว่างการรักษา หรือหลังจากฉายรังสีก็ตาม สำหรับวิธีการแก้ไขอาการเบื่ออาหารหลังฉายรังสี สามารถทำได้ดังนี้

รักษาช่วงเวลาในการทานอาหารและอาหารว่างให้ยืดหยุ่น

ความกังวลเกี่ยวกับการรักษา ก็สามารถส่งผลต่อความอยากอาหารได้ด้วย สิ่งที่ต้องทำใจยอมรับก็คือ จะมีอาหารเพียงไม่กี่ชนิดเท่านั้นที่สามารถดึงดูดใจได้ แต่จำเป็นจะต้องเลือกอาหารที่มีความหลากหลาย พยายามอย่าข้ามมื้ออาหาร พยายามทานอาหารเป็นประจำแม้จะทานได้เพียงเล็กน้อยก็ตาม นอกจากนั้นลองทานมื้อเล็กๆ และของว่างตลอดทั้งวันเป็นการทดแทน บางคนเอาจกิดความอยากอาหารในช่วงเช้า ดังนั้น ทานอาหารเช้าเป็นมื้อใหญ่ และลองทานขนมก่อนเข้านอนเพิ่มทดแทนมื้ออาหารอื่นๆ และถ้าคุณเป็นผู้ที่ต้องดูแลผู้ป่วยที่เป็นโรคมะเร็ง อย่าโทษพวกเขาที่ไม่ยอมทานอาหาร อย่าติดสินบน และอย่าข่มขู่ให้พวกเขาพยายามทานอาหาร

ทำอาหารให้ดูน่าดึงดูดและสนุกสนาน

ความอยากอาหารมักได้รับผลกระทบอย่างมากจากรูปลักษณ์ของอาหาร และสภาพแวดล้อมในการรับประทานอาหาร ดังนั้น จึงควรพยายามทำให้อาหารน่าดึงดูดและน่าสนุกสนาน ยกตัวอย่างเช่น ลองเปลี่ยนรูปแบบอาหาร แทนที่จะผสมผลไม้สดลงในมิลค์เชค ลองหาส่วนผสมอื่นที่น่าสนใจมาผสมลงไปแทน แต่ต้องทำใจยอมรับว่าสิ่งที่น่าดึงดูดในวันนี้ อาจจะไม่น่าดึงดูดในวันถัดไป ลองพยายามนำเสนออาหารด้วยวิธีการต่างๆ เช่น เปลี่ยนขนาดของจาน การใช้แสงไฟช่วย การเปิดเพลง เพื่อให้เกิดความผ่อนคลาย วางดอกไม้ไว้บนโต๊ะอาหาร นอกจากนั้นการรับประทานอาหารร่วมกับครอบครัว เพื่อน หรือเชิญแขกพิเศษมาทานอาหารด้วย ก็อาจจะช่วยทำให้ทานอาหารได้มากขึ้น หรืออาจจะจัดกิจกรรมสนุกๆ ระหว่างช่วงมื้ออาหารก็ได้เช่นกัน

ปกปิดรสชาติและกลิ่น

การรักษาโรคมะเร็งบางครั้งสามารถเปลี่ยนรสชาติของอาหารได้  ลองเปลี่ยนอาหารใหม่ๆ เพื่อช่วยปกปิดรสชาติและกลิ่นที่อาจจะรบกวนผู้ป่วย และทำให้อยากอาหารอีกครั้ง ลองใช้เครื่องเทศใหม่ๆ เช่น ใบโหระพา จันทน์เทศ อบเชย ผักชีฝรั่ง แกงกะหรี่ ผักชี หรือโรสแมรี่ เพราะเครื่องเทศจะทำให้น้ำในปากมากขึ้นและเปลี่ยนรสชาติของอาหาร เพิ่มรสชาติใหม่ๆ เข้าไป โดยการใช้มะนาว ผักดอง น้ำสลัด น้ำส้มสายชู หรือน้ำผลไม้ ก็ได้

อาจจะหมักเนื้อสัตว์ในน้ำผลไม้ น้ำสลัด ซอสถั่วเหลืองหรือซอสบาร์บีคิว เพื่อเปลี่ยนรสชาติและทำให้เอาหารดูน่าสนใจยิ่งขึ้น ทั้งนี้ การเสิร์ฟอาหารที่อุณหภูมิห้อง เพื่อรสชาติและกลิ่นที่แรงก็เป็นอีกหนึ่งวิธีที่ดี หรือจะใช้จานพลาสติกในการใส่อาหาร เพื่อป้องกันรสขมหรือรสโลหะก็ได้เช่นกัน ที่สำคัญทำความสะอาดช่องปากก่อนและหลังรับประทานอาหาร เพื่อกำจัดรสชาติตกค้างและทำให้ปากสดชื่นอีกด้วย

ทานอาหารที่มีแคลอรี่และโปรตีนสูง

การป้องกันการลดน้ำหนัก โดยการเพิ่มคุณค่าทางโภชนาการของอาหารที่ทานเข้าไป โดยเฉพาะแคลอรี่และโปรตีน ก็ถือเป็นเรื่องที่สำคัญ ผู้ป่วยโรคมะเร็งสามารถทานอะไรก็ได้ และเมื่อใดก็ได้ตามที่ต้องการ อย่างเช่น ทานอาหารเช้าเป็นประจำถ้าอาหารนั้นทำให้เกิดความอยากอาหาร กินของทานเล่นและมื้อเล็กๆ ทุก 1-2 ชั่วโมงตลอดทั้งวัน พยายามทานให้ได้เยอะๆ ในช่วงเวลาที่เกิดความอยากอาหาร

สำหรับของว่าง ควรจะมีโปรตีนและแคลอรี่ที่สูง และพร้อมทานหรือทานสะดวกเมื่อเกิดความอยากอาหารขึ้น ซึ่งของว่างนั้นอาจรวมถึง ชีส แคร็กเกอร์ ไอศกรีม เนยถั่ว และพุดดิ้ง เป็นต้น แต่เมื่อเกิดอาหารไม่อยากอาหาร ควรทานอาหารที่มีแคลอรี่และโปรตีนสูงแทน ซึ่งอาหารที่มีแคลอรี่และโปรตีนสูง ได้แก่ ปลา ไก่ ไข่ โยเกิร์ตและถั่ว เป็นต้น หรือจะเพิ่มเนยให้กับผัก ซุป พาสต้า ซีเรียลที่ปรุงสุก และข้าว เพื่อเพิ่มไขมันและแคลอรี่ นอกจากนั้นลองจิบเครื่องดื่มที่มีแคลอรี่และโปรตีนสูงก็สามารถช่วยได้เช่นกัน เช่น มิลล์เชค สมูทตี้ และผลิตภัณฑ์เสริมอาหารต่างๆ เป็นต้น

ที่สำคัญที่สุดคือการตรวจสอบกับทีมดูแลสุขภาพหรือนักโภชนาการ เพื่อรับคำแนะนำอื่นๆ เกี่ยวกับการปรุงอาหารเพื่อเพิ่มความอยากอาหารให้แก่ผู้ป่วยโรคมะเร็งและผู้ที่มีอาการเบื่ออาหารหลังฉายรังสี เนื่องจากผู้ที่มีระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอ หรือมีจำนวนเม็ดเลือดขาวต่ำ อาจจะต้องดูแลเรื่องของอาหารตามที่ได้รับคำแนะนำจากนักโภชนาการ

กระตุ้นความอยากอาหาร

บางครั้งผู้ที่เป็นมะเร็งจะสูญเสียความอยากอาหารเนื่องจากการรักษาและความทุกข์รวมถึงความเครียดหรืออารมณ์กังวล เราสามารถช่วยกระตุ้นความอยากอาหารได้ด้วยการออกกำลังกายเบาๆ หรือเดินก่อนทานอาหารในอากาศที่บริสุทธิ์ การทานอาหารในบรรยากาศที่ผ่อนคลาย หรือการทานอาหารกับสมาชิกในครอบครัว และเพื่อนๆ ก็เป็นอีกวิธีที่ดี พยายามอย่าทานอาหารโดยลำพัง เนื่องจากการทานอาหารร่วมกับผู้อื่นจะหันเหความสนใจจากอาหาร และสามารถเพิ่มปริมาณการทานอาหารได้ด้วย นอกจากนั้น การดื่มน้ำมะนาว น้ำส้ม หรือน้ำผลไม้ที่มีกรด ก็สามารถกระตุ้นความอยากอาหารได้เช่นกัน

บางคนพบว่า การดื่มแอลกอฮอล์ เช่น ไวน์ หรือเบียร์ ในปริมาณเล็กน้อย สามารถช่วยกระตุ้นความอยากอาหารและช่วยให้สนุกกับมื้ออาหารเพิ่มขึ้น เนื่องจากแอลกอฮอล์มีสารอาหารต่ำ และมีแคลอรี่สูง แต่สิ่งที่ต้องระวังก็คือ แอลกอฮอล์อาจจะไปรบกวนยาบางชนิดที่ใช้ในการรักษาโรคมะเร็ง ซึ่งอาจทำให้ยามีประสิทธิภาพที่ลดลง ทั้งยังอาจทำให้เกิดผลข้างเคียงที่เลวร้ายลงอีกด้วย นอกจากนั้น แอลกอฮอล์ยังอาจเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดมะเร็งบางชนิด ดังนั้น ก่อนจะดื่มแอลกอฮอล์ควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญที่ดูแลรักษาอยู่จะเป็นการดีที่สุด

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำปรึกษาด้านการแพทย์ การวินิจฉัย หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

อ่านเพิ่มเติม:

บทความนี้มีประโยชน์ต่อคุณหรือไม่
happy unhappy"

บทความนี้ก็น่าสนใจเหมือนกัน

ใช่หรือมั่ว ชัวร์หรือไม่ กินวุ้นเส้น แล้วจะไม่ทำให้อ้วน จริงหรือ?

เราเชื่อว่า การกินวุ้นเส้นที่ทำจากถั่วเขียวนี้ จะไม่ทำให้อ้วน แต่ความเชื่อที่ว่ากิน วุ้นเส้น แล้วจะไม่ทำให้อ้วน นั้นเป็นจริงหรือไม่ หาคำตอบได้จากบทความนี้

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย พลอย วงษ์วิไล

กินอะไรไม่ลง ไม่รู้สึกหิว เพิ่มความอยากอาหาร ง่ายๆ ได้ด้วยวิธีเหล่านี้

ความไม่อยากอาหารที่เกิดขึ้นนั้นมีสาเหตุมากจากหลายๆ อย่าง ซึ่งวิธีการ เพิ่มความอยากอาหาร สามารถทำได้หลายวิธี ตั้งแต่การจัดโต๊ะสร้างบรรยากาศ ออกกำลังกาย

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย ชลธิชา จันทร์วิบูลย์

แมลงกินได้ อาหารแห่งอนาคต แปลกแต่อุดมไปด้วยประโยชน์

แมลงบางชนิดสามารถกินได้ ทั้งยังมีประโยชน์อีกด้วย สำหรับใครที่ยังไม่รู้ว่า แมลงกินได้ มีอะไรบ้าง และมันมีประโยชน์อย่างไร ทาง Hello คุณหมอมีเรื่องนี้มาฝากกัน

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย สิฏฐิณิศา รัชตวโรทัย

กินให้สุขภาพดี ในช่วงที่ต้องกักตัวจากโควิด-19

เรื่องโภชนาการยังคงสำคัญ และเราจะ กินให้สุขภาพดี ในช่วงที่ต้องกักตัวจากโควิด-19 ได้อย่างไร อาจจะยังเป็นข้อสงสัยของหลายคน ทาง Hello คุณหมอ มีเรื่องนี้มาฝาก

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย สิฏฐิณิศา รัชตวโรทัย
Coronavirus, COVID-19 เมษายน 17, 2020

บทความแนะนำ

พฤติกรรมที่ดีต่อระบบย่อยอาหาร

พฤติกรรมที่ดีต่อระบบย่อยอาหาร ทำง่าย สบายท้อง

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย Khongrit Somchai
เผยแพร่วันที่ มิถุนายน 2, 2020
วิตามินก่อนคลอด-คุณแม่ตั้งครรภ์

วิตามินก่อนคลอด สำคัญต่อคุณแม่ตั้งครรภ์อย่างไร

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย สิฏฐิณิศา รัชตวโรทัย
เผยแพร่วันที่ มิถุนายน 2, 2020
แพ้น้ำหอม-โรคภูมิแพ้-อาการ-วิธีรักษา

อาการ แพ้น้ำหอม โรคภูมิแพ้ ที่คนมีกลิ่นกายไม่อยากเป็น

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย panyapat Aiemsin
เผยแพร่วันที่ พฤษภาคม 28, 2020
อาหารที่มีแมกนีเซียมสูง-สารอาหาร-ประโยชน์

อาหารที่มีแมกนีเซียมสูง สำหรับคนที่รักสุขภาพควรต้องรู้

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย สิฏฐิณิศา รัชตวโรทัย
เผยแพร่วันที่ พฤษภาคม 13, 2020