สุขภาพจิต

เมื่อพูดถึงสุขภาพโดยรวมของคน ๆ หนึ่ง จิตใจ ก็มีความสำคัญไม่น้อยไปกว่าร่างกาย ปัญหาสุขภาพจิต เป็นปัญหาที่มักจะถูกมองข้าม ดังนั้น การเรียนรู้เกี่ยวกับการรักษา สุขภาพจิต ให้สมบูรณ์แข็งแรง และตระหนักถึงความผิดปกติเกี่ยวกับสภาวะสุขภาพจิต จึงเป็นสิ่งที่สำคัญ ที่จะช่วยให้คุณและคนที่คุณรักมีความสุขมากยิ่งขึ้น

เรื่องเด่นประจำหมวด

สุขภาพจิต

โรคซึมเศร้า อาการ เป็นอย่างไร และวิธีรับมือโรคซึมเศร้า

โรคซึมเศร้า อาการ อาจสังเกตได้จากความรู้สึกด้านลบที่เกิดขึ้น เช่น ไม่มีแรงจูงใจหรือความสนใจในเรื่องต่าง ๆ ไม่เห็นคุณค่าในตัวเอง รู้สึกว่างเปล่า หมดความสนใจในเรื่องหรือกิจกรรมที่เคยชอบมาตลอด ไปจนถึงมีความคิดอยากทำร้ายตัวเองหรืออยากตาย หากสังเกตเห็นว่าตัวเองหรือคนรอบข้างมีพฤติกรรมที่ผิดแปลกไปจากปกติ หลีกเลี่ยงการเข้าสังคม หรือแสดงออกถึงอารมณ์ด้านลบดังที่กล่าวมา อาจเป็นสัญญาณของภาวะซึมเศร้า ซึ่งหากปล่อยไว้เรื้อรังอาจนำไปสู่โรคซึมเศร้าที่ควรไปพบคุณหมอเพื่อรับการบำบัดรักษาอย่างเหมาะสม [embed-health-tool-bmi] คนที่เป็นโรคซึมเศร้า เกิดจากอะไร โรคซึมเศร้า (Depression) คือ โรคที่ส่งผลกระทบต่ออารมณ์ ความรู้สึก ไปจนถึงร่างกายของผู้ป่วย พบได้บ่อยในคนทั่วไป อาจเป็นอุปสรรคต่อการใช้ชีวิตประจำวันและส่งผลต่อความสัมพันธ์ของผู้ป่วยกับคนรอบข้าง โรคนี้อาจเกิดได้จากหลายสาเหตุ ดังนี้ สารเคมีในสมอง ความผิดปกติของระดับสารเคมีในสมองอาจทำให้เกิดโรคซึมเศร้าได้ โดยอาจเกิดจากสมองมีระดับเอนไซม์โมโนเอมีนออกซิเดส (Monoamine oxidase หรือ MAO) มากกว่าปกติ จนไปทำลายสารสื่อประสาทที่สำคัญ ส่งผลให้ระดับเซโรโทนิน (Serotonin) โดปามีน (Dopamine) และนอร์อิพิเนฟริน (Norepinephrine) ต่ำเกินไป และส่งผลต่ออารมณ์ จนทำให้เกิดโรคซึมเศร้าได้ พันธุกรรม คนที่มีคนในครอบครัวมีประวัติเป็นโรคซึมเศร้ามาก่อน อาจเสี่ยงเกิดโรคซึมเศร้าได้มากกว่าคนทั่วไป ทั้งนี้ไม่ได้หมายความว่าทุกคนที่มีญาติใกล้ชิดเป็นโรคซึมเศร้าจะเป็นโรคซึมเศร้าเสมอไป และโรคซึมเศร้าอาจเกิดขึ้นกับคนที่ไม่มีองค์ประกอบทางพันธุกรรมที่ทำให้เกิดโรคได้เช่นกัน เหตุการณ์ที่กระทบจิตใจ เช่น ภาวะเครียดเรื้อรัง การเสียชีวิตของบุคคลอันเป็นที่รัก การประสบเหตุการณ์สะเทือนใจ การถูกทำร้ายในวัยเด็ก การอยู่อย่างโดดเดี่ยวและขาดการสนับสนุนจากคนรอบข้าง […]

หัวข้อ สุขภาพจิต เพิ่มเติม

สุขภาพจิต

โรคจิตเภท หรือ Schizophrenia คืออะไร มีอาการและสาเหตุอย่างไร

โรคจิตเภท หรือ Schizophrenia คือ โรคทางจิตที่รุนแรงและเรื้อรัง มักส่งผลต่อความคิด ความรู้สึกและพฤติกรรม ทำให้ผู้ป่วยมีอาการวิตกกังวล หลีกเลี่ยงการเข้าสังคม เห็นภาพหลอน เป็นต้น ซึ่งส่งผลต่อการใช้ชีวิตในประจำวัน ผู้ป่วยโรคจิตเภทส่วนใหญ่มักไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ จำเป็นต้องได้รับการดูแลรักษาตลอดชีวิต แต่อาจสามารถควบคุมอาการต่าง ๆ ได้ด้วยการรักษาที่เหมาะสมตามอาการของแต่ละบุคคล  Schizophrenia คือ อะไร  โรคจิตเภท หรือ Schizophrenia คือ กลุ่มอาการของโรคที่มีความผิดปกติทางจิต ส่งผลให้ผู้ป่วยมีความคิดและการรับรู้ไม่ตรงกับความเป็นจริง รวมถึงอาจมีพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสม จนส่งผลให้ไม่สามารถใช้ชีวิตในสังคมและทำกิจกรรมต่าง ๆ ในชีวิตประจำวันได้ตามปกติ ส่วนใหญ่ผู้ป่วยมักจะเริ่มมีอาการประมาณอายุ 16-30 ปี หรือช่วงวัยรุ่นตอนปลาย  อาการของ Schizophrenia หรือโรคจิตเภท อาการของ Schizophrenia อาจแตกต่างกันขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล ซึ่งอาจแบ่งออกเป็น 3 ประเภทได้ดังนี้ อาการเชิงบวก หลงผิด ซึ่งเป็นความเชื่อของผู้ป่วยที่เชื่อในสิ่งที่ไม่ได้เกิดขึ้นจริง เช่น คิดว่าคนอื่นจะมาทำร้าย ประสาทหลอน โดยผู้ป่วยอาจเห็น ได้กลิ่น รับรส หรือรู้สึก รวมถึงได้ยินเสียงในสิ่งที่ไม่มีอยู่จริง ความผิดปกติด้านความคิด โดยผู้ป่วยอาจมีกระบวนการความคิดผิดปกติหรือมีความคิดไม่เป็นเหตุเป็นผล บางครั้งอาจหยุดพูดกลางคัน หรือสร้างหัวข้อใหม่ขึ้นมาทั้งที่สองเรื่องไม่ได้เกี่ยวข้องกัน ความผิดปกติด้านการเคลื่อนไหว […]

การจัดการความเครียด

วิธีแก้เครียด คิดมาก ด้วยตัวเอง

ความเครียด เป็นการตอบสนองทางจิตใจหรือร่างกายที่เกิดขึ้นเมื่อต้องเผชิญความกดดัน ความทุกข์ ความวิตกกังวล เป็นต้น จนส่งผลกระทบต่ออารมณ์ ความคิดและพฤติกรรม วิธีแก้เครียด คิดมาก นั้นมีด้วยกันหลายวิธี วิธีที่ทำเองได้ เช่น การออกกำลังกาย การใช้เวลาร่วมกับคนรอบข้าง การนั่งสมาธิ ทั้งนี้ หากอยากรู้ว่ากำลังเครียดหรือไม่ อาจสังเกตได้จากการเปลี่ยนแปลงทางสุขภาพหรือพฤติกรรม เช่น กินอาหารได้น้อยลงหรือมากขึ้น หงุดหงิดง่าย  ซึ่งอาจต้องหาวิธีแก้เครียดโดยเร็ว โดยอาจปรึกษาคุณหมอหรือผู้เชี่ยวชาญ เพื่อให้ทราบวิธีที่เหมาะสมและปลอดภัยที่สุด ไม่ควรปล่อยให้เครียดสะสม เพราะอาจทำให้เกิดปัญหาสุขภาพที่รุนแรง และส่งผลต่อการใช้ชีวิตได้ [embed-health-tool-bmi] สัญญาณเตือนภาวะเครียด คิดมาก พฤติกรรมและปัญหาสุขภาพเหล่านี้ อาจเป็นสัญญาณของภาวะเครียด คิดมาก ไม่อยากอาหาร เป็นอาการที่พบได้ทั่วไปเมื่ออยู่ในภาวะเครียด วิตกกังวล หรือคิดมาก เนื่องจากภาวะเหล่านี้อาจส่งผลกระทบกระบวนการเมแทบอลิซึม (Metabolism) ซึ่งเป็นกระบวนการเปลี่ยนอาหารให้เป็นพลังงาน เมื่อกระบวนการเมแทบอลิซึมผิดปกติ จึงอาจทำให้ไม่อยากอาหาร หรือกินอาหารได้น้อยลง กินอาหารมากเกินไป เมื่อเครียดหรือกดดัน ร่างกายจะหลั่งคอร์ติซอล (Cortisol) หรือฮอร์โมนเครียดออกมามากขึ้น และมีปฏิกิริยาตอบสนองโดยการสู้หรือหนี (Fight-or-Flight Response) ซึ่งส่งผลให้สมองสั่งการให้ร่างกายสะสมพลังงานจากอาหารประเภทที่มีเกลือ น้ำตาล และไขมันสูง เพื่อเตรียมพร้อมรับมือกับสถานการณ์ที่กำลังเผชิญ หงุดหงิดง่าย หากเครียดสะสม อาจส่งผลให้หงุดหงิดและอารมณ์เสียกับเรื่องรอบตัวง่ายขึ้น […]

ความผิดปกติทางอารมณ์

อาการแพนิค ที่พบบ่อย และวิธีการรักษา

อาการแพนิค เป็นอาการตื่นตระหนกที่เกิดขึ้นอย่างฉับพลัน กระตุ้นปฏิกิริยาที่แสดงออกทางพฤติกรรมอย่างรุนแรง ทำให้ผู้ป่วยรู้สึกหวาดกลัว เสียขวัญ สูญเสียการควบคุมร่างกาย เหงื่อออก ใจสั่น หายใจไม่อิ่ม ในบางกรณีอาการแพนิคอาจรุนแรงมากส่งผลให้หัวใจวายหรือเสียชีวิตได้ บางคนอาจมีอาการเกิดขึ้นเพียงครั้งเดียวหรือบ่อยครั้ง ทั้งนี้ ควรเข้าพบคุณหมอเพื่อรักษาอาการแพนิคไม่ให้รุนแรงจนกระทบกับการใช้ชีวิต อาการแพนิค คืออะไร อาการแพนิค คือ อาการตื่นตระหนกมากกว่าปกติ อาจมีอาการหวาดกลัว ตื่นตกใจแม้ว่าจะไม่มีเหตุการณ์อันตรายใด ๆ เกิดขึ้นจริง อาจส่งผลให้ผู้ป่วยหลีกเลี่ยงการกระทำ หรือกิจวัตรประจำวันบางอย่างเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดเหตุการณ์ที่ทำให้ตื่นตระหนกอีก โดยอาการแพนิคสามารถเกิดขึ้นได้กับทุกคน และอาจเริ่มตั้งอายุ 15-25 ปี พบบ่อยในผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย ทั้งนี้ ยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัดของอาการแพนิค แต่อาจเกิดขึ้นได้เมื่อสมองของผู้ป่วยไวเป็นพิเศษในการตอบสนองต่อความกลัว อาจเกี่ยวข้องกับกรรมพันธุ์ สิ่งกระทบอารมณ์ที่ทำให้มีความรู้สึกด้านลบบ่อยครั้ง หรืออาจเกี่ยวข้องกับปัจจัยอื่น ๆ เช่น ภาวะซึมเศร้า เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ สูบบุหรี่ การสูญเสียคนรัก อุบัติเหตุ สูญเสียทารก อาการแพนิค ที่พบบ่อย อาการแพนิคสามารถเกิดขึ้นได้ตลอดเวลา และมักเกิดขึ้นทันทีโดยไม่มีสัญญาณเตือนล่วงหน้า บางคนอาจมีอาการบ่อยครั้งหรือเกิดขึ้นเป็นครั้งคราว และหลังจากเกิดอาการแพนิค ผู้ป่วยอาจมีอาการอ่อนแรง เหนื่อยล้าได้ อาการแพนิคที่พบบ่อย ดังนี้ เกิดความวิตกกังวล รู้สึกไม่สบายใจ เริ่มหลีกเลี่ยงบางสถานการณ์ที่ทำให้รู้สึกกลัว รู้สึกถึงอันตรายที่กำลังจะเกิดขึ้น คิดถึงอันตรายล่วงหน้าหรือการพลัดพราก กลัวตาย สูญเสียการควบคุม มีเสียงก้องในหู หัวใจเต้นเร็ว เหงื่อออก ตัวสั่น […]

สุขภาพจิต

Social detox คืออะไร

บางคนอาจประสบปัญหาติดโซเชียลมีเดียมากจนส่งผลกระทบต่อชีวิตประจำวัน เช่น ใช้เวลาเล่นโซเชียลมีเดียเป็นเวลานาน ตัดขาดจากผู้คนรอบข้าง พักผ่อนน้อย มีปัญหาทางสายตา เกิดความเครียด และมีปัญหาด้านอารมณ์ การทำ Social detox (โซเชียลดีท็อกซ์) จึงอาจเป็นการลดหรือหยุดการใช้โซเชียลมีเดียในช่วงระยะเวลาหนึ่ง เพื่อปรับปรุงคุณภาพชีวิตต่าง ๆ ให้ดีขึ้น  Social detox คืออะไร  Social detox คือ การบำบัดผู้ที่ติดโทรศัพท์มือถือหรือโซเซียลมีเดีย (Social Media) โดยใช้เวลาส่วนมากไปกับโลกออนไลน์ และเริ่มมีการหลีกเลี่ยงในการพบปะผู้คนในชีวิตจริง ซึ่งการทำโซเชียลดีท็อกซ์อาจช่วยบำบัดให้ลดการใช้โซเชียลมีเดียลง และอาจช่วยฟื้นฟูสภาพจิตใจและร่างกาย ซึ่งเหมือนกับการล้างสารพิษออกจากร่างกาย อาการของการติดโซเซียลมีเดีย  หากมีอาการเหล่านี้ อาจแสดงว่ากำลังติดโซเชียลมีเดียมากเกินไป เช่น  สมาธิสั้น วิตกกังวล ประสิทธิภาพในการทำงาน หรือเรียนหนังสือลดลง ปัญหาด้านการนอนหลับ   ออกกำลังกายน้อยลง ความอดทนต่ำลง  รู้สึกไม่มีคุณค่า เมื่อไม่ได้เป็นที่ยอมรับในโซเชียลมีเดีย เปรียบเทียบตัวเองกับผู้อื่น  รู้สึกไม่พอใจกับชีวิตของตัวเอง ขาดการมีส่วนร่วมทางสังคม กระสับกระส่าย หงุดหงิดเมื่อไม่ได้เล่นโซเชียลมีเดีย ไม่สนใจสิ่งรอบข้างที่ไม่เกี่ยวข้องกับโซเชียลมีเดีย ไม่สามารถวางมือถือ หรือเลิกเล่นโซเชียลมีเดียขณะทำกิจกรรมอื่น ๆ เช่น รับประทานอาหาร เข้าห้องน้ำ  ต้องโพสต์ข้อความ ถ่ายรูป อัพรูปลงโซเชียลทุกวัน สาเหตุของการติดโซเชียลมีเดีย ปัจจัยการติดโซเชียลมีเดีย อาจมาจากหลายสาเหตุ เช่น  อยู่คนเดียว รู้สึกเหงา ทำให้หันไปพึ่งการเล่นโซเชียลมีเดียเพื่อให้รู้สึกไม่ได้อยู่คนเดียว  มีความพึงพอใจในตัวเอง และต้องการเป็นจุดสนใจให้ผู้อื่นได้เห็น  เสพข้อมูล หรือเสพสื่อทางโซเชียลมีเดียจนเกิดความเคยชิน นอกจากนี้ อาจเกี่ยวข้องกับโดพามีน สารสื่อประสาทที่ร่างกายสร้างขึ้นและหลั่งออกมาอาจทำให้เกิดพฤติกรรมเสพติด เพราะเมื่อทำสิ่งใดแล้วรู้สึกมีความสุขหรือพึงพอใจ อาจทำให้ร่างกายกระตุ้นในการทำสิ่งนั้นซ้ำ ๆ และเพิ่มขึ้น จนอาจกลายเป็นพฤติกรรมที่ต้องทำสม่ำเสมอ  วิธีการ Social […]

สุขภาพจิต

ยิ่งเครียด สมองยิ่งล้า ความจำยิ่งถดถอย

ปฏิเสธไม่ได้ว่าไลฟ์สไตล์ที่เร่งรีบของผู้คนยุคนี้ รวมทั้งสถานการณ์รอบตัวในปัจจุบัน อาจส่งผลให้เกิด ‘ความเครียด’ หรือภาวะอารมณ์ที่รู้สึกถึงความบีบคั้นและกดดันเพิ่มขึ้นโดยไม่รู้ตัว รู้หรือไม่ว่านอกจากความเครียดจะสร้างความวิตกกังวล และบั่นทอนความคิดสร้างสรรค์แล้ว ยังส่งผลกระทบต่อ ‘ความจำ’ ซึ่งทำให้สมองล้า และนำไปสู่ภาวะความจำถดถอยก่อนวัยได้ สมองคนเราเสื่อมลงตามอายุ เมื่ออายุย่างเข้า 30 ปี เซลล์สมองจะเริ่มหดตัวลงช้า ๆ ยิ่งหากมีปัจจัยความเครียดมาเสริม ก็ยิ่งทำให้ประสิทธิภาพการทำงานของสมองลดลง โดยเฉพาะผู้ใหญ่วัยกลางคนเป็นกลุ่มที่เสี่ยงต่อปัญหาความเครียดมากที่สุด มักเริ่มมีสัญญาณของอาการความจำถดถอย และความทรงจำระยะสั้นลดลง ตลอดจนกลุ่มผู้สูงอายุในหลายครอบครัว ที่มีอาการหลง ๆ ลืม ๆ อาจจำไม่ได้ว่าวางกุญแจไว้ที่ไหน เรียกชื่อคนผิด ไม่สามารถทำอะไรหลายอย่างพร้อมกันได้ รวมทั้งมีปฏิกิริยาตอบสนองต่อสิ่งรอบข้างช้าลง ภาวะความจำถดถอยกลายเป็นปัญหาทางสาธารณสุขทั่วโลก เราจึงควรเตรียมพร้อมสำหรับการดูแลสุขภาพ ทั้งของตัวเอง พ่อแม่ และผู้สูงอายุในครอบครัว เพื่อจะได้รับมือและฟื้นฟูปัญหาความจำบกพร่องอย่างถูกวิธี กับ 5 เรื่องควรรู้ต่อไปนี้ 1. สาเหตุและปัจจัยเร่งเซลล์สมองเสื่อมที่ไม่ควรมองข้าม เมื่ออายุเพิ่มมากขึ้น ประสิทธิภาพด้านการรับรู้และการจดจำจะเริ่มเสื่อมถอยลงตามธรรมชาติ แต่ขณะเดียวกัน ก็ยังมีปัจจัยภายนอกอื่น ๆ ที่เป็นตัวส่งให้เซลล์สมองของเราเสื่อมเร็วยิ่งขึ้น โดยอาจเกิดจากสาเหตุดังต่อไปนี้ สมองล้าและความเครียดสะสม : ภาวะความเครียด ส่งผลให้ปริมาณฮอร์โมนแห่งความเครียด หรือ คอร์ติซอล (Cortisol) เพิ่มสูงขึ้น มีผลทำให้ระบบประสาทและสมองส่วนความจำทำงานลดลง ในเบื้องต้นให้หมั่นสังเกตอาการของตัวเองว่ากำลังเผชิญกับความเครียดอยู่หรือไม่ ซึ่งส่วนใหญ่จะมีอาการดังนี้ […]

การป้องกันการฆ่าตัวตาย

ฆ่าตัวตาย เกิดจากสาเหตุอะไร

ฆ่าตัวตาย หรือผู้ที่มีความคิดอยากจบชีวิตตัวเอง อาจเกิดจากการทำร้ายตัวเองด้วยความเจตนา ทั้งยังอาจเกี่ยวข้องกับการบาดเจ็บและความรุนแรงในรูปแบบอื่น ๆ เช่น การถูกล่วงละเมิดในวัยเด็ก การกลั่นแกล้ง ความรุนแรงทางเพศ ปัญหาในครอบครัว หากคนในครอบครัว คนใกล้ชิด รวมถึงตนเอง เริ่มมีพฤติกรรมเสี่ยงต่อการฆ่าตัวตาย เช่น รู้สึกสิ้นหวังเริ่มมีภาวะซึมเศร้า ควรปรึกษาคุณหมอเพื่อรับคำแนะนำในการรักษา ฆ่าตัวตาย คืออะไร การฆ่าตัวตาย คือ สถานการณ์ร้ายแรงที่นำอาจนำไปสู่การเสียชีวิตหรือบาดเจ็บสาหัส ซึ่งในปี พ.ศ. 2563 ประเทศไทยมีอัตราการฆ่าตัวตายสำเร็จกว่า 6.59 ต่อแสนประชากร โดยสัญญาณเตือนของผู้ที่มีความคิดฆ่าตัวตายอาจ มีดังนี้ แยกตัวออกจากสังคม ชอบอยู่คนเดียว อารมณ์แปรปรวน พูดเรื่องการฆ่าตัวตาย หมกมุ่นอยู่กับการตาย การใช้ความรุนแรงบ่อยครั้ง หาวิธีฆ่าตัวตาย เช่น ซื้อยา หรืออุปกรณ์ของมีคม รู้สึกสิ้นหวัง ใช้เครื่องดื่มแอลกอฮอล์และสารเสพติดเพิ่มขึ้น ทำร้ายตัวเองหรือทำในสิ่งที่เสี่ยงนำไปสู่ความตาย เช่น ขับรถเร็ว ให้สิ่งของ หรือพูดสื่อสารเชิงอำลาแก่บุคคลสำคัญ ครอบครัว เพื่อน หากมีอาการอย่างใดอย่างหนึ่งควรรีบขอความช่วยเหลือจากคุณหมอทันที เพื่อหาวิธีพูดคุยให้เข้าใจถึงความรู้สึกของผู้ป่วย สาเหตุที่อาจนำไปสู่การฆ่าตัวตาย  สาเหตุที่อาจทำให้เกิดความคิดฆ่าตัวตายอาจมาจากการสะสมความเครียดจนหาทางแก้ไขปัญหาที่ตัวเองเผชิญอยู่ไม่ได้ เช่น สภาวะทางเศรษฐกิจ การเงิน การงาน หรือปัญหาส่วนตัวจากสถานการณ์เลวร้ายจนฝังใจ โดยสาเหตุที่อาจนำไปสู่การฆ่าตัวตาย อาจมีดังนี้ มีประวัติถูกล่วงละเมิดทางเพศ หรือโดนทำร้ายร่างกาย  ถูกกลั่นแกล้งรุนแรง สูญเสียคนสำคัญหรือมีความขัดแย้งกับคนในครอบครัว เพื่อน ถูกสังคมหรือคนรอบข้างเหยียดรสนิยมทางเพศ ภาวะสุขภาพ เช่น โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ซึมเศร้า ปัญหาสังคม เช่น เศรษฐกิจ การตกงาน การหย่าร้าง […]

การป้องกันการฆ่าตัวตาย

อยากตาย สัญญาณเตือนและสาเหตุที่พบในวัยรุ่น

ตามรายงานของกรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข ระบุว่า ในปี พ.ศ. 2562 มีเด็กและวัยรุ่นในช่วงอายุ 10-19 ปี ฆ่าตัวตาย 111 คน และวัยรุ่นช่วงอายุ 20 ปีขึ้นไป ฆ่าตัวตาย 667 คน ซึ่งปัจจัยต่าง ๆ รอบตัว เช่น ปัญหาในโรงเรียน ปัญหาในครอบครัว อาจส่งผลให้วัยรุ่นในปัจจุบันมีความรู้สึก อยากตาย มากขึ้น สาเหตุที่ทำให้วัยรุ่นอยากตาย สาเหตุที่ทำให้วัยรุ่นอยากตาย หรือมีความคิดอยากฆ่าตัวตาย อาจมาจากช่วงวัยนี้มักมีความเครียดสะสม มีการเปลี่ยนแปลงทางความคิดหรือความรู้สึกที่ส่งผลต่อการตัดสินใจบางอย่าง จนอาจทำให้วัยรุ่นส่วนใหญ่กดดันตัวเองและรู้สึกว่าปัญหาที่พบเจอนั้นเอาชนะได้ยาก จึงอาจหนีปัญหาด้วยการฆ่าตัวตาย ปัจจัยเสี่ยงที่อาจทำให้วัยรุ่นคิดอยากฆ่าตัวตาย ความผิดปกติทางจิต เช่น ภาวะซึมเศร้า โรควิตกกังวล โรคไบโพลาร์ ความเครียดสะสม จนอาจทำให้รู้สึกสิ้นหวัง โดดเดี่ยว ประวัติครอบครัวที่มีปัญหาทางจิตเวช ประสบการณ์ที่กระทบกระเทือนจิตใจ เช่น ถูกล่วงละเมิดทางเพศ โดนทำร้ายร่างกาย สูญเสียคนที่รัก ถูกกลั่นแกล้ง มีอคติจากผู้คนรอบข้างเกี่ยวข้องกับเพศที่ตัวเองเป็น สัญญาณเตือนของคนอยากตาย คุณพ่อคุณแม่อาจสังเกตสัญญาณเตือนความอยากตายของวัยรุ่นได้จากพฤติกรรมดังต่อไปนี้ พูดว่าอยากตายหรือพูดประโยคที่อาจสื่อว่าอยากตาย เช่น จะไม่เป็นตัวปัญหาอีกต่อไป เก็บตัวอยู่คนเดียว ไม่เข้าสังคม รู้สึกผิดหวัง สิ้นหวัง เขียนจดหมาย ข้อความอำลา หรือความในใจ ใช้สารเสพติดหรือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์มากขึ้น ไม่มีสมาธิ ทำร้ายตัวเอง เมื่อใดที่ควรพาลูกเข้าพบคุณหมอ คุณพ่อคุณแม่ควรพาลูกเข้ารับการรักษาทันที หากลูกมีอาการ ดังต่อไปนี้ นอนไม่หลับติดต่อกัน 3 วันขึ้นไป แสดงพฤติกรรมแปลก ๆ […]

การป้องกันการฆ่าตัวตาย

การฆ่าตัวตาย ปัจจัยเสี่ยง และวิธีป้องกัน

การฆ่าตัวตาย เป็นเหตุการณ์ที่สามารถเกิดได้กับคนทุกเพศทุกวัย สาเหตุที่ทำให้คนมีคิดอยากฆ่าตัวตายอาจมาจากปัจจัยที่พบเจอในชีวิตประจำวัน เช่น ความเครียด ความสิ้นหวัง ความสูญเสีย หรืออาจมาจากปัญหาสุขภาพ เช่น โรคซึมเศร้า โรคจิตเวช อย่างไรก็ตาม การสังเกตสัญญาณเตือนก่อนฆ่าตัวตาย อาจช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดเหตุการณ์ฆ่าตัวตายได้ การฆ่าตัวตาย คืออะไร การฆ่าตัวตาย คือ การทำให้ตนเองเสียชีวิตโดยเจตนา ซึ่งอาจมีการวางแผนและผ่านกระบวนการคิดมาอย่างรอบคอบ ข้อมูลจากองค์การอนามัยโลก (WHO) เผยว่า ทุก ๆ ปีจะมีประชากรทั่วโลกฆ่าตัวตายสำเร็จกว่า 700,000 คน ส่วนกรมสุขภาพจิตแห่งประเทศไทย ระบุว่า ปีพ.ศ. 2563 อัตราการฆ่าตัวตายสำเร็จของคนไทยอยู่ที่ 7.37 คน ต่อประชากร 1 แสนคน ซึ่งเพิ่มขึ้นจากปี พ.ศ. 2562 ที่มีอัตราประชากรฆ่าตัวตายสำเร็จอยู่ที่ 6.64 ต่อประชากร 1 แสนคน นับว่าเป็นตัวเลขที่พุ่งขึ้นสูงอย่างเห็นได้ชัด สัญญาณเตือนก่อนฆ่าตัวตาย สัญญาณเตือนที่อาจบ่งบอกถึงความคิดอยากฆ่าตัวตาย เช่น อารมณ์แปรปรวนฉับพลัน กระวนกระวายใจ วางแผนหาทางฆ่าตัวตาย  ใช้สิ่งกระตุ้นอย่างเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ หรือสารเสพติดบ่อยขึ้น พูดถึงปัญหาที่อาจไม่มีทางแก้ ความสิ้นหวัง อยากฆ่าตัวตาย โทษตนเองว่าเป็นภาระให้คนอื่นบ่อยครั้ง แยกตัวจากครอบครัว เพื่อน หรือสังคมรอบข้าง พูด หรือสื่อสารเชิงอำลาครอบครัว และคนรอบข้าง จัดการธุระส่วนตัว เช่น […]

สุขภาพจิต

โรคเครียด ภัยเงียบต่อร่างกาย ที่ควรระวัง

โรคเครียด เป็นภาวะทางสุขภาพจิตที่เกิดจากการเผชิญปัญหา แรงกดดัน หรือสิ่งไม่คาดคิดในชีวิต ซึ่งความเครียดเป็นปฏิกริยาตอบสนองทางร่างกายและจิตใจ เมื่อรู้สึกถึงการคุกคาม หรือภัยอันตราย ปฏิกิริยาทางเคมีในร่างกายจะตอบสนองต่อความเครียด เมื่อเครียดอัตราการเต้นของหัวใจอาจเพิ่มขึ้น หายใจถี่ขึ้น กล้ามเนื้อหดตัว โดยโรคเครียดมักมีอาการ 3 วันถึง 1 เดือนหลังจากประสบเหตุการณ์ที่ทำให้เครียด แต่หากมีอาการมากกว่า 1 เดือน อาจเสี่ยงเกิดภาวะป่วยทางจิตจากเหตุการณ์รุนแรง (Post-Traumatic Stress Disorder หรือ PTSD) คำจำกัดความโรคเครียด คืออะไร โรคเครียด คือ ภาวะที่ต้องเผชิญหน้ากับเหตุการณ์กระทบกระเทือนจิตใจ เช่น การเห็นรถชน คนเสียชีวิต เมื่อร่างกายอยู่ในภาวะตึงเครียดอาจส่งผลต่อฮอร์โมนคอร์ติซอล (Cortisol) ซึ่งเป็นฮอร์โมนแห่งความเครียดที่สร้างจากต่อมหมวกไต เมื่อเครียดต่อมหมวกไตจะหลั่งคอร์ติซอลมากขึ้น หากร่างกายมีคอร์ติซอลมากเกินไปอาาจส่งผลให้หัวใจเต้นเร็ว หายใจถี่ขึ้น และอาจส่งผลให้มีการเปลี่ยนแปลงทางด้านจิตใจ และอารมณ์ เช่น ความวิตกกังวล ความกลัว  โรคเครียด พบได้บ่อยเพียงใด โรคเครียดสามารถพบเจอได้ทุกเพศทุกวัย โดยภาวะความตึงเครียดของแต่ละบุคคลอาจแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับลักษณะของสถานการณ์ที่กระทบกระเทือนจิตใจ อาการอาการของโรคเครียด  อาการของโรคเครียด อาจแสดงลักษณะอาการที่แตกต่าง โดยอาจสังเกตอาการได้ดังต่อไปนี้  อาการทางด้านร่างกาย คลื่นไส้  ปวดศีรษะ ปวดท้อง ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ เนื่องจากกล้ามเนื้อเกร็งหรือหดตัว อารมณ์ทางเพศลดลง ปัญหาการนอนหลับ อาจทำให้อ่อนเพลีย  อาการทางด้านอารมณ์  หงุดหงิดง่าย โมโห อารมณ์เสียง่าย หรืออารมณ์แปรปรวน รู้สึกโดดเดี่ยว ไม่ร่าเริง รู้สึกไม่มีค่า รู้สึกกดดันอยู่เสมอ  ไม่อยากพบเจอผู้คน  อาการทางความคิด  มีความขัดแย้งทางความคิด หลงลืม และอาจไม่สามารถจัดเรียงลำดับความสำคัญก่อนและหลัง การตัดสินใจบกพร่อง สมาธิสั้น […]

สุขภาพจิต

จิตเวช โรคพบบ่อย ที่คนไทยควรรู้

จิตเวช คือความเจ็บป่วยทางจิตซึ่งเป็นความผิดปกติของสุขภาพจิตที่อาจส่งผลต่ออารมณ์ ความคิด และพฤติกรรม อาจเกิดขึ้นได้จากสภาพแวดล้อม ความผิดปกติทางสมอง การใช้สารเสพติด หรือการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ที่มากเกินไป และในปัจจุบันจำนวนของผู้ที่มีปัญหาสุขภาพจิตกำลังเพิ่มสูงขึ้น การป้องกันและเฝ้าระวังอาจช่วยลดปัญหาจิตเวชได้ โรคจิตเวช ที่พบบ่อย จากรายงานกรมสุขภาพจิต ระบุว่า มีผู้ป่วยที่เข้ารับบริการด้านจิตเวชรวมทั้งประเทศสูงถึง 3.3 ล้านคน เมื่อแบ่งตามกลุ่มโรคที่พบบ่อย คือ โรคจิตเภท โรคซึมเศร้า โรควิตกกังวล และผู้ป่วยที่พยายามฆ่าตัวตาย รวมแล้วมีจำนวนกว่า 1.3 ล้านคน นอกจากนี้ ยังมีโรคจิตเวชที่คนไทยควรรู้จักเพิ่มอีก 4 โรค คือโรคอารมณ์สองขั้ว โรคจิตเวชจากการใช้สารเสพติด และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ โรคแพนิค และโรคสมองเสื่อม ดังนี้ โรคซึมเศร้า โรคซึมเศร้า เป็นโรคทางอารมณ์ที่ทำให้รู้สึกเศร้าจนหมดความสนใจสิ่งรอบข้าง ซึ่งส่งผลต่อความคิด ความรู้สึก และพฤติกรรมของผู้ป่วย อาจนำไปสู่ปัญหาในการใช้ชีวิตประจำวันและอารมณ์ได้ อาจสังเกตอาการของผู้ป่วยโรคซึมเศร้าได้ ดังนี้ โกรธ หงุดหงิดกับเรื่องเล็กน้อย เหนื่อยล้า หมดพลังงาน หมดความสนใจในกิจกรรมที่ตนเองชื่นชอบ มีปัญหาการนอน อาจทำให้นอนไม่หลับหรือนอนมากเกินไป ความอยากอาหารลดลง หรืออาจเพิ่มขึ้น การพูด ความคิด หรือการเคลื่อนไหวร่างกายช้าลง รู้สึกเศร้า สิ้นหวัง รู้สึกไร้ค่า คิดฆ่าตัวตาย หรือพยายามฆ่าตัวตาย มีปัญหาสุขภาพเพิ่มขึ้น โรคซึมเศร้าอาจไม่สามารถป้องกันได้ แต่วิธีเหล่านี้อาจมีส่วนช่วยป้องกันได้ จัดการกับความเครียดและความวิตกกังวลที่เกิดขึ้น นอกจากนี้ ควรเพิ่มความรู้สึกนับถือตนเองด้วย บอกคนใกล้ชิด เช่น ครอบครัว เพื่อน […]

โฆษณา
โฆษณา